Het project ‘Wij Ook!’
Doelstellingen
Begin 2005 ontving Save the Children van de Nationale Postcode Loterij uit de Extra Trekking een bedrag van 1,9 miljoen euro voor een onderwijsprogramma in Afghanistan, genaamd ‘Wij Ook!’.
De doelstelling van ‘Wij Ook!’ was het bieden van kwalitatief goed basisonderwijs aan 30.000 kinderen in 32 gemeenschappen in de provincies Kaboel, Balkh en Jawzjan, waaronder werkende kinderen, kinderen die om andere redenen niet naar school gaan en tenminste 16.000 kinderen die al wel naar school gaan.
Bovendien wilden we met het project ook honderden leraren, ouders, dorpsleiders en andere betrokkenen bereiken en was de samenwerking met onze lokale partners en het Ministerie van Onderwijs een belangrijk uitgangspunt.
Wat hebben we gedaan en wat hebben we bereikt
Binnen ‘Wij Ook!’ heeft Save the Children 34 Accelerated Learning Centres (ALC’s) opgericht, bestaande uit 340 huiskamerklassen met elk 30 leerlingen, in overleg en nauwe samenwerking met de betrokken ouders en de dorpsleiders. In totaal hebben 10.200 jongens en meisjes van deze huiskamerklassen gebruik gemaakt, waarvan er meer dan de helft (5.360) zijn doorgestroomd naar het reguliere onderwijs (naar 32 formele scholen).
De belangrijkste redenen voor kinderen om niet in het reguliere onderwijs in te stromen zijn het gebrek aan reguliere scholen in het gebied, de afstand tot de bestaande scholen, culturele problemen (geen aparte scholen voor meisjes aanwezig, te weinig vrouwelijke docenten) en, met name in Jawzjan, de beroerde economische situatie als gevolg van de droogte waardoor kinderen moeten werken.
Elke huiskamerklas is voorzien van een getrainde mentor, studiemateriaal voor zowel kinderen als mentoren en hygiënekits.
Daarnaast hebben we 29.400 volwassenen met ‘Wij Ook!’ bereikt, waaronder de ouders van de kinderen, de 340 ALC-mentoren en andere betrokken volwassenen uit de dorpen waar het project is uitgevoerd.
Docenten van de 32 formele scholen zijn getrained op verbetering van de lesmethodes, het bevorderen van zelfrespect bij de kinderen, het bevorderen van een kindvriendelijke schoolomgeving, het bevorderen van de kennis van kinderrechten, het verbeteren van het management van de scholen en het verbeteren van onderwijs op het gebied van gezondheid en hygiëne.
Voor de 31.500 kinderen die de betrokken scholen bezoeken, betekent dit het verschil tussen overvolle klassen en slechte materialen en kwalitatief goed basisonderwijs in een kindvriendelijke, veilige omgeving.
De participatie van kinderen en hun ouders werd gestimuleerd door het oprichten van kindercomités en oudercomités. Deze comités hebben bijvoorbeeld een belangrijke rol gespeeld in het naar school krijgen van meisjes die eerst van hun ouders niet naar school mochten.
Tenslotte hebben we ook binnen dit programma, zoals we altijd doen, nauw samengewerkt met het Ministerie van Onderwijs van Afghanistan. Hierdoor is er nu een betere samenwerking tussen het Ministerie en de scholen en ook vertegenwoordigers van het Ministerie hebben deelgenomen aan trainingen op het gebeid van het belang van en het creëren van een kindvriendelijke leeromgeving.
Resultaten
Aan het eind van het project waren lijfstraffen niet helemaal afgeschaft, maar vond wel 86% van de kinderen dat ze vriendelijker en respectvoller behandeld werden door hun docenten.
Het percentage kinderen dat vroegtijdig met school stopt is gezakt van 13,29% tot 8,65%, ondermeer door de bemiddeling van oudercomités en kindercomités. Het aantal kinderen dat onregelmatig naar school gaat is sterk afgenomen.
Dit heeft alles te maken met de verbetering van de kwaliteit van het onderwijs en de kindvriendelijkheid van de schoolomgeving. Voor 31.500 kinderen in 32 formele scholen is school nu niet alleen nuttig, maar ook veilig en leuk.
Het was interessant om te ontdekken hoe gemeenschappen kunnen veranderen en groeien als ze worden geconfronteerd met de voordelen die onderwijs biedt. In eerste instantie stonden de dorpsleiders in een aantal dorpen slechts een huiskamerklas voor jongens goed. Ze zagen het voordeel van onderwijs voor meisjes niet en wilden ook niet dat de meisjes uit hun dorp blootgesteld werden aan invloeden van buitenaf. Tijdens de loop van het project begon hun houding te veranderen. Ze werden lid van de onderwijscomités die de ALC’s monitorden en hielpen de problemen die we tegenkwamen op te lossen. De acceptatie dat onderwijs belangrijk is voor kinderen en dat het kansen en voordelen biedt voor het kind en zijn/haar familie, begon te groeien. Tegen de tijd dat het project werd afgerond, gaven de meeste dorpsleiders ook toestemming voor de scholing van meisjes en vroegen ze Save the Children meer huiskamerklassen op te zetten. Dit was ondenkbaar toen we het project startten. Veel van de dorpen onderhouden nu zelf hun huiskamerklassen, in samenwerking met de overheid en we hebben veel brieven ontvangen van ouders en dorpsleiders waarin ze ons vragen om verdere steun en ons bedanken voor wat wij, met financiële steun van de Nationale Postcode Loterij, hebben kunnen doen.
Mede naar aanleiding van het succes van de pilot ‘Wij Ook!’ heeft Save the Children diverse fondsen ontvangen voor vergelijkbare programma’s. Zo financieren het Ministerie van Buitenlandse Zaken en de Canadese overheid eenzelfde programma, maar op veel grotere schaal, in het Zuiden van Afghanistan voor een totaalbedrag van € 4,5 miljoen. Met de Nederlandse ambassade in Afghanistan zijn we in overleg voor een ALC-programma in het centrum van Afghanistan. Wat het Noorden van Afghanistan betreft, heeft Save the Children, binnen het budget van ‘Wij Ook!’, ongeveer 100 huiskamerklassen van lesmaterialen voorzien om ook na afloop van het programma door te kunnen gaan. Op dit moment zijn we nog op zoek naar fondsen om alle huiskamerklassen van ‘Wij Ook!’ te kunnen continueren.
Leerpunten en uitdagingen
Gedurende het project is wederom het belang van de betrokkenheid en participatie van de gemeenschap duidelijk geworden. Als de gemeenschap geen vertrouwen heeft in het project en de organisatie, wordt het erg moeilijk om iets te bereiken. De betrokkenheid en goedkeuring van dorpsleiders en religieuze leiders maakt een wereld van verschil.
Ook werd weer aangetoond dat de participatie en samenwerking van ouders, kinderen en docenten van onschatbare waarde is bij het voorkomen van schooluitval en andere problemen.
Een andere factor bij dit project was de slechte staat waarin de scholen verkeren. Tegelijk hadden de gemeenschappen en scholen zeer hoge verwachtingen van het werk van Save the Children. Dit maakte het werk soms erg lastig. Daarnaast werd het werk soms bemoeilijkt door veiligheidsvoorschriften in verband met de oorlogssituatie.
Tenslotte liepen we aan tegen het gebrek aan scholen, vooral voor meisjes, en het gebrek aan vrouwelijke docenten in sommige dorpen.