Blog: Na de overstromingen in India…

Eind augustus hebben hevige overstromingen ruim 40 miljoen mensen in India, Bangladesh en Nepal getroffen. Honderden mensen zijn om het leven gekomen.
 

Collega Jorieke Streef bezocht het district Bihar in India, een van de zwaarst getroffen gebieden:

Langs de kant van de snelweg, vlak naast onze auto, zit ze op haar hurken. Een grote stofwolk dwarrelt om haar heen terwijl ze onverstoorbaar haar rijst met een klein beetje dahl aan het eten is. Een afwezige blik in haar donkere ogen. Onze auto stopt voor een grote kudde waterbuffels die de snelweg oversteekt, dus ik heb tijd om de omgeving aan de andere kant van mijn raampje in me op te nemen.
 
Twaalf jaar oud, maar ze lijkt zeven
Ze heeft niets meer dan een rafelige groen met zwarte lap stof om haar lichaam heen hangen, die alleen nog door middel van een aan elkaar genaaid schouderbandje vastzit. Ik kan zien dat het eens een jurk moet zijn geweest, maar alle palletjes zijn er al jaren geleden afgevallen en ik betwijfel of de stof de laatste maanden gewassen is. Als ik afga op haar lichaamsbouw zou ik zeggen dat ze een jaar of zeven is, maar mijn collega uit India vertelt me dat dit meisje rond de twaalf moet zijn. Door een gebrek aan gezonde en bovenal regelmatige voeding is ze onderontwikkeld voor haar leeftijd. Terwijl we verder rijden zie ik nog net hoe een klein bloot jongetje op haar schoot probeert te klimmen en gebaart dat hij ook een hapje wil.

Jorieke Streef, Manager Programma's Save the Children Nederland

"Het getal alleen al laat me duizelen, dat is meer dan de helft van de Nederlandse bevolking. En deze overstroming heeft niet eens de koppen van internationale bladen gehaald."  
 

Jorieke Streef, Manager Programma's Save the Children Nederland

Als ik uit de auto stap dringt de ernst van de situatie pas tot me door. Hutten gemaakt van modder zijn ingezakt en kapot, daken van riet en takken liggen verloren in een diepe bruine poel. De enige drie huizen die nog overeind staan zijn van steen, de rest is weggevaagd.
 
De armsten van de armsten
De kindjes die ik zie zijn lang aan de directe zon blootgesteld waardoor ze een pukkelige huid hebben, net of ze doorlopend kippenvel hebben. Ze zitten onder de modder en hebben dikke ondervoede buikjes en rood doorlopen ogen. Daarnaast hebben sommige kinderen grote open plekken onder het laagje modder op hun rug zitten. Het is pijnlijk er alleen al naar te kijken. Hun haar is bruinig van kleur, wat eveneens duidt op onvoldoende voeding. Mijn collega vertelt me dat dit een Dhalit-gemeente is, de zogenaamde ‘invisibles’ van India. De laagste kaste, en mede daardoor de armste van de armste.
 
Een veilige plek om te spelen en te leren
We banen ons een weg door ondergelopen rijstvelden en rietsuikerplantages totdat we bij onze tent zijn gekomen. Vanuit de tent hoor ik opgewonden kinderstemmen en als ik de hete tent binnenstap zie ik zo’n 25 kindjes op een groezelig grondzeil zitten met een bordspel, een puzzel en een springtouw. De leider van het dorp vertelt ons dat hij onze hulp enorm waardeert. De kinderen uit het dorp konden vrij snel na de overstromingen samenkomen op deze plek. Hier zijn ze veilig voor het water en bovenal voor de vele slangen die door de overstroming naar droger gelegen plekken trekken. De leerkrachten, zo vertelt hij, zijn een aantal dagen na de overstroming al weer met hun lessen gestart zodat de kinderen geen lange periodes op school missen. Ze werken in drie shifts, zodat er plek is voor alle 80 kinderen in het dorpje.  

Kinderen op de snelweg
Als we van de hoofdweg afgaan en verder rijden over een smal zandpaadje, vertelt mijn collega in de auto dat een deel van de getroffen bevolking zich genoodzaakt ziet hun tijdelijke onderkomen langs de kant van de snelweg te zoeken. Daarbij wordt gebruikgemaakt van takken en oude doeken zodat er in ieder geval beschutting gezocht kan worden tegen de felle zon overdag. Ik ben letterlijk langs honderden van dit soort tijdelijke kampementen gereden, waarbij kleine kinderen op de doorgetrokken witte streep van de vluchtstrook zitten terwijl auto’s, motoren en grote vrachtwagens langs denderen. Sommige plekken zijn afgezet met een grote steen, maar het gevaar waar kinderen hier aan worden blootgesteld is enorm. Nog afgezien van het feit dat een snelweg per definitie niet een plek is waar een kind op hoort te bivakkeren.
 
10 miljoen getroffen mensen
In het district Bihar wonen 113 miljoen mensen, van wie er rond de 10 miljoen getroffen zijn door de meest recente overstromingen van afgelopen maand. Het getal alleen al laat me duizelen, dat is meer dan de helft van de Nederlandse bevolking. En deze overstroming heeft niet eens de koppen van internationale bladen gehaald.  
 
We naderen onze bestemming, een klein afgelegen dorpje waarvan de gehele populatie getroffen is door de overstromingen. In de verte zie ik een grote herkenbare witte tent staan op een iets hoger gelegen vlakte, vlak achter de plek waar vóór de overstroming hutjes moeten hebben gestaan.

Hulpgoederen uitgedeeld
Daarnaast heeft Save the Children direct na de overstroming tentzeilen, hygiëne-kits en babypakketten uitgedeeld aan de geselecteerde families. Als ik verbaasd vraag of er überhaupt onderscheid gemaakt kan worden tussen mensen in dít dorpje is het antwoord ‘ja’. Er was niet voldoende geld om alle huishoudens de voorzien, dus is er gevraagd aan de dorpsoudsten om een selectie te maken op basis van een aantal criteria, waaronder het aantal kinderen per huishouden, of er een man aanwezig is in het gezin en of het gezin de beschikking heeft over een stenen onderkomen.
 
Geen geld voor kleding en schoenen
Er begint een klein meisje te huilen, en al snel volgen er nog twee. De kindjes worden opgepakt en getroost, en dan is het weer stil. De meeste kindjes die ik hier zie zitten zijn ondervoed en hebben in veel gevallen maar één kledingstuk aan hun lijfje. Het is een korte broek met een ontbloot bovenlijfje, een groezelig jurkje, of een hemdje met gaten. Zo ook Gutta en Puja, twee kleine jongetjes die tegen het tentzeil aangedrukt zitten. Als mijn collega vraagt of ze vandaag al gegeten hebben knikken ze beiden hun hoofd en vertellen trots dat ze vandaag rijst mét groente en dahl op hebben. Mijn collega vertelt me dat de mensen hier zo arm zijn dat ze geen kleding of schoeisel kunnen betalen. Als er al geld is dan wordt dit gebruikt voor voeding. Door de overstroming zijn de meeste oogsten echter mislukt, en er is dus ook een groot gebrek aan verse groente.

Eén warme maaltijd per dag 
Save the Children India geeft alle kinderen in dit dorpje één warme maaltijd per dag en zal daar de komende drie maanden ook nog mee doorgaan met behulp van het geld dat ze hebben gekregen uit Nederland. Tegen de tijd dat de laatste maaltijd wordt gegeven is de verwachting dat ouders zelf weer bij machte zijn om in voedsel te voorzien en dat de meeste hutten weer zijn gemaakt.

Verzoeken aan Save the Children
We nemen afscheid van de kinderen en de ouders, en terwijl we naar de auto lopen vraagt de leider van het dorp of we ook kunnen helpen met het trainen van meer leerkrachten. De twee meisjes in de tent zijn namelijk vrijwilligers en geen gecertificeerde leerkrachten. En of we kunnen helpen met het verbouwen van andere groente. En er is geen enkel ander vervoersmiddel dan een fiets in het dorp, het kost de mannen een halve dag om de nabijgelegen stad te bereiken. Ik verzeker de man dat mijn collega’s dit verder met hem oppakken, en dat we ons best doen.
 
Bijna onmogelijke keuzes
Ik kan de ontmoeting met dit kleine dorpje niet van me afzetten als we wegrijden. Dat we de allerarmsten bereiken kan ik volmondig beamen. Maar ik heb niet één familie gezien die niet zou voldoen aan alle criteria om hulp te ontvangen. Met beperkte financiering worden bijna onmogelijke keuzes gemaakt. Als je in de gelukkig omstandigheden verkeert dat je man nog leeft, dan heb je in het geval van de overstromingen in dit kleine dorpje dus geen hulp ontvangen na de overstromingen. Ik kan niet anders dan heel veel respect hebben voor mijn collega’s in India.