'Investeer in toekomst Nederland en Europa, juist nu'

Pak de grondoorzaken van instabiliteit, conflict en migratie aan. Dat vragen Oxfam Novib, Unicef, Cordaid, Hivos, Save The Children, Pax, Icco, Prisma en Partos aan informateur Edith Schippers en formatie-onderhandelaars Rutte, Buma, Pechtold en Klaver.  

Investeren in ontwikkelingssamenwerking en een humaan vluchtelingenbeleid zijn essentieel voor een stabiel en welvarend Nederland en Europa, schrijven de negen organisaties in een brief aan de informateur en onderhandelaars.

Toekomst van Nederland

De brief komt op het moment dat de formatiegesprekken serieuzer worden. De komende weken zullen Mark Rutte (VVD), Sybrand Buma (CDA), Alexander Pechtold (D66) en Jesse Klaver (GroenLinks) proberen tot een regeerakkoord te komen. Wat ze daarin afspreken, bepaalt de koers die Nederland de komende jaren vaart.

In de brief benadrukken de negen organisaties dat de afspraken die de formerende partijen nu maken over het vluchtelingenbeleid en ontwikkelingssamenwerking bepalend zijn voor de toekomst van Nederland.

Gezocht: Leiders met lef

Eerder al riepen de ondertekenaars van de brief op tot een duurzaam regeerakkoord: een regeerakkoord dat de duurzame ontwikkelingsdoelen van de Verenigde Naties centraal stelt. Ze werden daarbij gesteund door meer dan 300 bedrijven en denktanks.

Farah Karimi, algemeen directeur van Oxfam Novib: ‘Een nieuw kabinet gaat aan de slag in een tijd waarin ongelijkheid groeit, de gevolgen van klimaatverandering steeds voelbaarder worden, langdurige conflicten extreme armoede veroorzaken en voor een groeiend aantal jongeren in ontwikkelingslanden geen werk is.’

‘Dat vraagt om leiders die de  grondoorzaken van deze problemen aanpakken door te investeren in ontwikkelingssamenwerking en een humaan vluchtelingenbeleid’, zegt Karimi. ‘We hebben leiders met lef nodig. Juist nu.’

De brief

Lees de brief van Save The Children, Oxfam Novib, Unicef, Cordaid, Hivos, Pax, Icco, Prisma en Partos aan informateur Edith Schippers en formatie-onderhandelaars Rutte, Buma, Pechtold en Klaver:

Geachte mevrouw Schippers, geachte heer Rutte, geachte heer Buma, geachte heer Pechthold en geachte heer Klaver,

Na een aantal weken in de verkennende fase, gaat u de komende weken de serieuze fase van onderhandelingen over een nieuw regeerakkoord in. Wij feliciteren u van harte met deze stap.

Wij vertegenwoordigen organisaties die werken in de allerarmste en meest instabiele landen waar vele vluchtelingen en migranten, waaronder kinderen, uit afkomstig zijn. We werken ook in juist die landen en regio’s, bijvoorbeeld de Hoorn van Afrika en het Midden-Oosten, waar verreweg de meeste vluchtelingen onderdak vinden. Tenslotte zetten wij ons hier in Nederland in voor een humane opvang van vluchtelingen in lijn met internationale verdragen. Kortom, wij hebben zicht op de hele ‘keten’. Vanuit die ervaring en expertise willen wij u graag het volgende meegeven.

Een nieuw kabinet zal haar werk opnemen in een tijd van complexe mondiale uitdagingen, zoals groeiende ongelijkheid, de ernstige gevolgen van klimaatverandering, de vluchtelingencrisis, langdurige conflicten en extreme armoede buiten de grenzen van Europa. Een groeiend aantal jongeren in ontwikkelingslanden heeft nauwelijks perspectief op werk en een toekomst. Tegelijkertijd is de wereld sterker dan ooit met elkaar verbonden.

Deze ontwikkelingen vragen om een effectieve aanpak. Dit besef spreekt ook uit de nieuwe mondiale duurzaamheidsdoelen (SDGs) en de Agenda 2030. In april hebben de ondertekenaars van deze brief samen met meer dan 300 organisaties, bedrijven en denktanks, daarom een oproep gedaan voor een Duurzaam Regeerakkoord, waarin de SDGs centraal staan in het beleid van een nieuw kabinet (www.duurzaamregeerakkoord.nl).

Om de SDGs in de praktijk te brengen en op de lange termijn de grondoorzaken van ontheemding aan te pakken, dienen de volgende punten stevig te worden verankerd in het regeerakkoord.

  • Maak structureel werk van het aanpakken van de grondoorzaken van instabiliteit, conflict en migratie zoals voedselonzekerheid, extreme armoede en ongelijkheid binnen en tussen landen.  Een volwaardig budget voor ontwikkelingssamenwerking is hiervoor essentieel. Nederland dient terug te keren naar een budget voor ontwikkelingssamenwerking van minimaal 0,7% van het BNI.Dit is in lijn met internationale afspraken zoals de EU Raadsconclusies van 2015, de Agenda 2030 en de SDGs die door Nederland zijn aanvaard. 
    Bij ongewijzigd beleid gaat het ontwikkelingsbudget echter dalen naar 0,46% van het BNI voor ODA in 2019, in lijn met de begroting 2017. De laatste keer dat Nederland 0.46% van haar economische kracht heeft besteed aan ontwikkelingshulp was volgens de OESO-DAC in 1966 -  51 jaar geleden. Gelet op de enorme mondiale uitdagingen is een dergelijk beperkt budget een druppel op de gloeiende plaat. Een nieuw kabinet dient deze trend te keren.
     
  • Daarnaast dient Nederland werk te maken van het aanbieden van veilige en legale routes voor vluchtelingen, bijvoorbeeld door het verhogen van de hervestiging via UNHCR. Door gebrek aan veilige routes worden vele vluchtelingen nu gedwongen om, letterlijk en figuurlijk, met mensensmokkelaars in zee te gaan. We hebben allemaal de hartverscheurende beelden gezien van de peuter AylanKurdi, verdronken en aangespoeld op de Turkse kust. Aylan is niet de enige vluchteling die zo noodlottig om het leven kwam: vorig jaar verdronken er 5,098 mensen in de Middellandse Zee. De enige humane oplossing voor dit probleem, naast meer investeren in landen van herkomst, landen van transit en opvang in de regio, is het aanbieden van veiligere legale routes voor vluchtelingen en andere migranten. Volgens UNHCR is er wereldwijd een behoefte aan 1,2 miljoen hervestigingsplaatsen. De 500 plaatsen die Nederland nu jaarlijks aanbiedt is derhalve onvoldoende en dienen substantieel verhoogd te worden.
     
  • Nederland dient het Vluchtelingenverdrag te respecteren en uit te voeren. Vluchtelingen die hier in Nederland aankomen hebben recht op een zorgvuldige asielprocedure en een menswaardig bestaan. Deze afspraken zijn vastgelegd in het VN Vluchtelingenverdrag uit 1951. Het Vluchtelingenverdrag is de hoeksteen van het internationale vluchtelingenregime en schrijft voor hoe we om dienen te gaan met vluchtelingen. Ook Nederland heeft dit verdrag geratificeerd. De gedachte was toen: vluchtelingen verdienen een veilig heenkomen en de mogelijkheid om een toekomst op te bouwen in hun nieuwe thuisland. Die gedachte is vandaag de dag nog steeds geldig: niet alleen het recht en de garantie om niet teruggestuurd te worden naar vervolging, maar ook het recht op adequate huisvesting, het recht om naar school te gaan en werk te mogen vinden. Daaraan tornen zou dus niet ter sprake moeten zijn. 

De bovengenoemde uitdagingen vergen een consequente en krachtige inzet van nationale en internationale overheden en van niet- gouvernementele organisaties. We kijken ernaar uit dat u gezamenlijk tot een regeerakkoord komt waarin de internationale verantwoordelijkheid van Nederland gewaarborgd is. Dit is ook in ons welbegrepen eigenbelang want op die manier kunnen we ook in de toekomst gezamenlijk stabiliteit en welvaart in Nederland en Europa garanderen.

Met vriendelijke groet,

Farah Karimi, Algemeen Directeur Oxfam Novib

Mede namens:

Kees Zevenbergen, directeur Cordaid
Edwin Huizing, directeur Hivos
Marinus Verweij, directeur, Icco Cooperation
Jan Gruiters, directeur Pax
Bart Romijn, directeur Partos
Henk Jochemsen, directeur Prisma
Pim Kraan, directeur Save the Children
Suzanne Laszlo, directeur Unicef Nederland

Wil je op de hoogte blijven van onze activiteiten? Ontvang maandelijks onze e-mailnieuwsbrief.