Eerste Kamer bespreekt anti-terrorisme wet

De afgelopen jaren is het verlenen van humanitaire hulp steeds uitdagender geworden.

De afgelopen jaren is het verlenen van humanitaire hulp steeds uitdagender geworden. Onder andere door de toename van antiterrorismewetgeving. Onlangs kwam Minister Grapperhaus van Justitie & Veiligheid met een wetsvoorstel dat het strafbaar stelt voor humanitaire hulpverleners om af te reizen naar ‘terroristisch gebied’ – zonder daar vooraf toestemming voor te vragen van de Nederlandse overheid.

De Dutch Relief Alliance, een samenwerkingsverband van 16 hulporganisaties, maakt zich grote zorgen over de gevolgen van deze maatregel. Het wetsvoorstel vormt een bedreiging voor onafhankelijke humanitaire hulpverlening in gebieden waar deze hulp het hardst nodig is. Het vooraf moeten vragen van toestemming door hulpverleners ondermijnt de onafhankelijke en onpartijdige status van humanitaire organisaties, vergroot de veiligheidsrisico’s voor hulpverleners en is praktisch onuitvoerbaar. Ook kan er geen eenduidige definitie bestaan van een ‘door een terroristische organisatie gecontroleerd gebied’.

Op dinsdag 12 november werd het wetsvoorstel besproken in de Eerste Kamer. Op uitnodiging van de Senatoren kwamen diverse experts langs om de risico’s van de Wet in kaart te brengen. Namens de Dutch Relief Alliance nam Suying Lai, Hoofd Humanitaire Hulp van Oxfam Novib, deel. Internationale experts van het Rode Kruis en Artsen zonder Grenzen versterkten het standpunt van de Dutch Relief Alliance. Naast vertegenwoordigers uit de NGO-sector kwamen ook experts uit de journalistieke hoek, o.a. Volkskrant journaliste Ana van Es en wetenschappelijk/juridische hoek, o.a. het Openbaar Ministerie, aan bod.

De Dutch Relief Alliance, waar Save the Children onderdeel van is, stelt dat het wetsvoorstel de onafhankelijke en onpartijdige status van humanitaire organisaties ondermijnt. Daarnaast vergroot het de veiligheidsrisico’s voor hulpverleners en is praktisch onuitvoerbaar. Alleen met een algehele uitzondering voor humanitaire organisaties (in plaats van enkel het Rode Kruis, zoals nu het geval is), is een dergelijk wetsvoorstel acceptabel. In landen die een soortgelijke wetgeving hebben ge├»ntroduceerd, zoals Australi├ź en het Verenigd Koninkrijk is een categorale uitzondering gemaakt voor hulp met een humanitair karakter.

In voorbereiding op de deskundigenzitting in de Eerste Kamer publiceerden de Dutch Relief Alliance en Artsen zonder Grenzen een position paper. De Eerste Kamercommissie voor Justitie & Veiligheid neemt het wetsvoorstel opnieuw in behandeling en komt spoedig met een datum voor een publiek debat.
In afwachting van de vervolgstappen gaan wij vastberaden door met hulp verlenen. Daar waar mensen ons nodig hebben. Tijdig, onafhankelijk en onpartijdig.

Voor meer informatie over de behandeling van het Wetsvoorstel zie ook: https://www.eerstekamer.nl/wetsvoorstel/35125_strafbaarstelling_verblijf.