Oproep aan regering: help vluchtelingen op Aruba, Curaçao en de Griekse eilanden nu!

Save the Children is een van de 85 Nederlandse hulporganisaties die een dringend beroep doet op de regering om vluchtelingen op de eilanden onmiddellijk humanitaire hulp te geven.
 

De humanitaire crises op deze eilanden zijn verergerd door de coronacrisis en de opvang van vluchtelingen schiet zwaar tekort. Zozeer zelfs, dat er mensonterende en zelfs levensbedreigende situaties ontstaan die leiden tot nieuwe crises. De verspreiding van het coronavirus heeft de urgentie alleen maar vergroot. In een van de Griekse kampen op het vasteland is al sprake van 20 besmettingen.
 
Verantwoordelijkheid van Nederland
In beide gevallen heeft de Nederlandse regering een bijzondere verantwoordelijkheid: als Europese lidstaat deelt Nederland verantwoordelijkheid binnen de Europese Unie, en het draagt gezamenlijke verantwoordelijkheid binnen het Koninkrijk. Het niet nakomen van die verantwoordelijkheden is niet alleen in strijd met internationale afspraken en het Koninkrijksstatuut, maar schaadt ook onze vooraanstaande positie op het gebied van mensenrechten en internationaal recht. 
 
Venezolaanse vluchtelingen op Aruba en Curaçao
Zowel op Curaçao als Aruba verblijven naar schatting 15.000 tot 25.000 Venezolanen die de crisis in hun land zijn ontvlucht. Dat zijn grote aantallen op een lokale bevolking van respectievelijk 169.000 en 115.000 inwoners. Zij bevinden zich veelal in erbarmelijke en onbeschermde omstandigheden. De humanitaire uitdagingen voor met name Aruba en Curaçao zijn enorm, en mensenrechten staan steeds meer onder druk. 
 
Tekort aan voedsel en medicijnen
De coronacrisis heeft de situatie op de eilanden verder verslechterd. Strikte preventiemaatregelen hebben het toerisme en daarmee de economie grotendeels platgelegd. Dit heeft er ook voor gezorgd dat de inkomsten van ongedocumenteerden, die vooral op de informele economie zijn gebaseerd, grotendeels zijn weggevallen. Zij hebben een tekort aan voedsel en medicijnen. De druk op de overheidsfinanciën is enorm. De overheden van Aruba en Curaçao hebben noodhulp en begrotingssteun aangevraagd.
 
Het is van belang dat deze hulp snel wordt geboden. De hulp moet niet enkel ten goede komen aan bedrijven maar ook aan de armste en meest kwetsbare mensen. De tienduizenden Venezolaanse vluchtelingen behoren zeker tot die groep.

Onmenselijke omstandigheden op de Griekse eilanden
Op de Griekse eilanden is de situatie zo mogelijk nog erger. Zo’n 42.000 mensen, onder wie veel kwetsbare vrouwen en kinderen, zitten in slechte hygiënische omstandigheden opeengepakt in kampen waar plek is voor 6000 mensen. Zonder warm water en zonder medische zorg. Op sommige plekken in het kamp Moria is er maar één kraan voor 1300 mensen, en is er geen zeep om de handen te wassen. Vluchtelingen staan urenlang in de rij voor een maaltijd. Tentjes staan in de modder, tussen het open riool en het vuilnis. Cruciale preventiemaatregelen, zoals thuisblijven, fysiek afstand houden en regelmatig handen wassen zijn in deze barre omstandigheden een onmogelijke opgave.
 
Vluchtelingen overbrengen naar veiligere plekken
Hoge commissaris voor de vluchtelingen Filippo Grandi noemde de omstandigheden in de kampen eind februari, nog vóór de coronacrisis, al ‘shocking en shameful’. De situatie is inmiddels nog rampzaliger. De humanitaire hulp om de situatie op de eilanden te verbeteren komt onvoldoende van de grond. Daarom moeten de vluchtelingen op de eilanden zo snel mogelijk worden overgebracht naar veilige, humane en hygiënische opvang, met voldoende medische zorg. 
 
Europese solidariteit nodig
Dit is een Europees probleem dat Griekenland niet alleen kan oplossen. Er is, naast financiële middelen, óók solidariteit nodig van andere EU-lidstaten voor het opvangen van vluchtelingen. Er ligt nu een Europees voorstel op tafel om tenminste 1600 alleenstaande kinderen over te nemen vanwege hun uiterst kwetsbare positie in de kampen. Verschillende EU-lidstaten (Duitsland, Finland, Frankrijk, Portugal, Luxemburg, Ierland, Bulgarije, Kroatië en België) hebben inmiddels aangegeven dat zij een deel van deze kinderen willen opnemen. Het EU-voorzitterschap spreekt inmiddels over 2200 kinderen die moeten worden opgevangen. Het is nu aan Nederland om ook haar evenredige bijdrage te leveren, zodat al deze kinderen zo snel mogelijk zullen zijn geëvacueerd. 
 
#SOSmoria
De afgelopen dagen zijn de oproepen tot evacuatie steeds indringender geworden, bijvoorbeeld door Nederlandse artsen die op Lesbos werken. Hun oproep #SOSmoria is in korte tijd door duizenden artsen in heel Europa ondersteund. Maatschappelijke organisaties hebben na het eerste bericht van een coronabesmetting op Lesbos, en onder vluchtelingen op het Griekse vasteland, via statements en petities hun grote zorgen kenbaar gemaakt. Het Europees Parlement en de Europese Commissie dringen eveneens aan op snelle evacuatie en relocatie. Beide komen met voorstellen om dat snel en goed te doen, zoals medische checks, quarantainemaatregelen en humanitaire vrijstellingen voor inreizen.
 
Opvang in Nederland van de meest kwetsbare kinderen
Juist tijdens de coronapandemie moeten EU-lidstaten solidair zijn en hun volledige steun verlenen bij de evacuatie, relocatie en van asielzoekers op de Griekse eilanden en de verstrekking van medische zorg. Zonder solidariteit van de EU- lidstaten kan Griekenland onmogelijk tienduizenden mensen in acute nood in veiligheid te brengen. In Nederland spreekt een groeiend aantal gemeenten zich bij monde van burgemeester, college en/of gemeenteraad zich uit vóór het overnemen van alleenstaande kinderen. Het zijn er inmiddels meer dan 30.
 
We roepen de regering op om zich in te zetten voor de opvang van ten minste 500 van de meest kwetsbare kinderen in Nederland. Daarnaast roepen we op tot versnelde humanitaire hulpverlening zodat de achterblijvers toegang krijgen tot medische en andere noodhulp. 
Er is geen tijd te verliezen!