Oproep: maak kinderen hoofdprioriteit in de formatie

Mark Rutte en Sigrid Kaag kunnen zich gaan buigen over de aanzet tot een regeerakkoord. Het nieuwe regeerakkoord biedt een uitgelezen kans om kinderrechten centraal te stellen.

Drie maanden na de verkiezingen hebben we nog altijd geen kabinet. Dit terwijl de nood hoog is. Alhoewel het COVID-19 virus enigszins bedwongen lijkt, heeft de pandemie bestaande sociale problemen de afgelopen 1,5 jaar verergerd. Wereldwijd gaan kinderen gebukt onder problemen als armoede, gebrek aan mentale zorg, de klimaatcrisis en humanitaire rampen. Laat het belang van kinderen daarom één van de hoofdlijnen zijn waarmee Rutte en Kaag aan de slag gaan. 

Wereldwijd groeien de uitdagingen
Welke wereld laten wij straks voor onze kinderen achter? Zij zijn extra kwetsbaar en worden disproportioneel hard geraakt door uitdagingen. Op dit moment leven 415 miljoen kinderen in conflictgebieden, en zijn er meer dan 30 miljoen kinderen op de vlucht. Door de combinatie van conflict, corona en klimaatverandering is sinds tientallen jaren honger en ondervoeding onder kinderen toegenomen. Naar schatting staan 5,7 miljoen kinderen onder de vijf jaar op de rand van de hongerdood. Dit vraagt om meer steun aan humanitaire noodhulpprogramma’s. Het budget voor ontwikkelingssamenwerking moet ten minste weer teruggebracht worden naar 0,7% van het BNP.
 
160 miljoen kinderen worden gedwongen tot kinderarbeid en door de sluiting van scholen dreigen 23 miljoen kinderen definitief niet meer naar school terug te keren. Dit terwijl onderwijs essentieel is voor de ontwikkeling van kinderen en de basis voor een sterke economie en dé manier om meer gelijkheid, democratie en zelfstandigheid voor vrouwen te ontwikkelen. Wij roepen Nederland op om de voortrekkersrol op het gebied van onderwijs wederom op zich nemen, door het bevorderen van investeringen in onderwijs door Nederland en andere landen. En in de discussie rond eerlijke belastingverdragen en schuldenverlichting, waardoor landen hun uitgaven op onderwijs vanuit interne belastingopbrengst kunnen financieren.
 
Bedrijven als Shell blijven olie en gas uit de grond halen, wat de grond verontreinigt en bijdraagt aan klimaatverandering. Dit is slechts één voorbeeld van hoe bedrijven vaak een negatieve impact hebben op de ontwikkeling van kinderen. Save the Children vindt dat iedereen zijn verantwoordelijkheid moet nemen, bijvoorbeeld door als overheid bedrijven te verplichten mensenrechten te respecteren.
 
Kinderen groeien nog steeds op in armoede
Nederland is een rijk land. Toch groeien ruim 250.000 kinderen op in armoede. Naar verwachting zal dit aantal de komende jaren alleen maar toenemen. Uit onderzoek van Save the Children, uitgevoerd door het Verwey-Jonker Instituut, blijkt dat sociale voorzieningen en toeslagen te vaak niet bij kinderen terecht komen. De kern van het probleem is dat kinderen in Nederland geen zelfstandige rechten hebben. Ze zijn juridisch gezien afhankelijk van de keuzes van hun ouders. Er zijn kinderen die tussen wal en schip raken, bijvoorbeeld omdat het contact met hun ouders is verbroken, ouders dakloos zijn of worden gekort op toeslagen. Wij roepen op om in het nieuwe regeerakkoord hieraan een einde te maken en het recht op sociale zekerheid voor kinderen te garanderen.
 
Mentale gezondheid is nodig voor ontwikkeling en integratie
Veel kinderen hebben te maken met (leer)achterstanden, mogelijke traumatische ervaringen door oorlog en geweld, en (tijdelijk) gebroken gezinnen. Aandacht voor mentale gezondheid leidt tot beter kunnen leren, kansen tot ontwikkelen en sociale integratie. Vooral kinderen die worden getroffen door conflict zijn extra kwetsbaar. Ook de migratie en onzekerheid na aankomst in Nederland brengen veel stress met zich mee. Ondersteuning gericht op mentale gezondheid is nog onvoldoende geregeld, zelfs in een land als Nederland. Terwijl dit juist van belang is voor hun integratie. Meer investeren in de psychosociale behoeften van kinderen met een vluchtelingenachtergrond – zowel in het land van herkomst en op de vluchtroute, als in Nederland – is hard nodig.
 
De stem van kinderen en jongeren
Kinderen hebben – op basis van het Kinderrechtenverdrag van de Verenigde Naties – het recht om gehoord te worden in alle zaken die hen aangaan. De afgelopen 10 jaar is de aandacht voor de stem van kinderen gegroeid. Alhoewel er mooie participatieprojecten en -trajecten zijn opgezet voor (adolescente) kinderen, wordt helaas maar een zeer beperkt percentage van de kinderen bereikt. Met name kwetsbare kinderen worden nauwelijks betrokken. Hierdoor is onvoldoende inzichtelijk wat deze kinderen nodig hebben en of beleid goed aansluit op hun behoeften. Het project Speaking Minds faciliteert een dialoog tussen kwetsbare jongeren en (gemeentelijk) beleidsmakers en slaat de brug tussen deze twee werelden. Het betrekken van kinderen en jongeren moet betekenisvol en structureel plaatsvinden, zowel op internationaal, nationaal als lokaal niveau.