Onze reactie op de Afrikastrategie

Afgelopen woensdag 30 mei stuurde het ministerie van Buitenlandse Zaken de langverwachte Afrika-strategie naar de Tweede Kamer. Dit is onze reactie op de strategie. 

Save the Children juicht toe dat de strategie uitgaat van gelijkwaardigheid in de samenwerking en aansluiting zoekt bij de prioriteiten van Afrikaanse landen. Ook de samenwerking met Afrikaanse instituties en de ambitie om het maatschappelijk middenveld te verstevigen is prijzenswaardig. Hoewel de klimaatcrisis wat Save the Children betreft prominenter naar voren had mogen komen in de strategie, erkent het kabinet terecht dat er meer moet worden ge├»nvesteerd in de klimaatweerbaarheid van Afrikaanse landen. Daarnaast is het goed dat Nederland aandacht vraagt voor de inclusie van vrouwen, jongeren en gemarginaliseerde groepen zoals religieuze minderheden en LHBTIQ+ personen. 

Vraagtekens
Desondanks vraagt Save the Children zich gezien de grote voorgenomen bezuinigingen op Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking ten sterkste af hoe het kabinet de voorgenomen ambities in de strategie wil waarmaken. Aangezien verschillende landen op het Afrikaanse continent de gevolgen van klimaatverandering nu al ondervinden, kan worden verwacht dat de uitdagingen alleen maar groter worden en bestaande humanitaire crises verder verergeren. De voorgenomen bezuiniging van het kabinet is daarom onbegrijpelijk en zal het gat tussen de problemen en mogelijke oplossingen alleen maar verder vergroten. 

De strategie geeft de richting aan voor betrekkingen tussen Nederland en de landen in Afrika voor de komende 10 jaar en richt zich op het stimuleren van gelijkwaardige economische ontwikkeling, het verminderen van armoede, en het verbeteren van mensenrechten. Hierbij wordt veel aandacht geschonken aan kansen voor Nederland en Nederlandse bedrijven in economische betrekkingen met Afrika, terwijl er weinig concreet wordt voorgesteld om mensenrechtenschendingen in waardeketens, zoals het voorkomen van kinderarbeid, tegen te gaan. 

Bevolkingsgroei
Een belangrijke trend die ten grondslag ligt aan de strategie is het feit dat in 2050 de helft van de jongeren wereldwijd in Afrika woont, waarbij de totale bevolking van Afrika naar verwachting zal verdubbelen van 1,2 tot 2,4 miljard inwoners. Save the Children onderschrijft dat juist adolescenten en jongeren cruciale partners zijn in het behalen van duurzame economische en sociale ontwikkeling. Zo brengt Save the Children in Youth Innovation Labs jonge lokale activisten, experts en ondernemers bij elkaar om samen oplossingen te bedenken voor lokale uitdagingen bij bijvoorbeeld het tegengaan van (de gevolgen van) klimaatverandering. Het blijft helaas vaag hoe Nederland gaat inspelen op deze trend.

Save the Children vindt het positief dat mentale gezondheidszorg en psychosociale steun (MHPSS) een belangrijk speerpunt blijft in de Nederlandse humanitaire inzet. Het blijft echter noodzakelijk dat investeringen in MHPSS niet beperkt worden tot noodhulp, maar ook onderdeel zijn van ontwikkelingswerk en vredesopbouw. Dit is vooral van belang voor de meest kwetsbare groepen, waaronder kinderen en jongeren die zijn gevlucht voor oorlog en geweld. Liefst een op de vijf kinderen die in aanraking komen met geweld of conflict loopt het risico langdurige mentale problemen te ontwikkelen. Daarom is het belangrijk om bij investeringen in ‘opvang in de regio’ voor vluchtelingen altijd toegang tot psychosociale steun tewaarborgen. Save the Children draagt hier samen met andere organisaties aan bij middels het TeamUp programma, waarbij kinderen psychosociale steun wordt verleend middels spel en beweging. 

Draai de bezuinigingen terug
Hoewel de Afrika strategie blijk laat zien van een grote ambitie blijven de uitdagingen op humanitair gebied, op het gebied van klimaat en ook op armoede enorm. De kans bestaat dat de voorgenomen bezuinigingen gericht worden op die onderdelen van het beleid die als minder urgent worden beschouwd. Toch zijn dat vaak juist die onderdelen die preventief zo belangrijk zijn om erger te voorkomen. Daarom roepen wij de Tweede Kamer op om tijdens het debat over de Voorjaarsnota op 8 juni aanstaande de bezuinigingen terug te draaien.

>