Skip to main content
img-20331-kirsten_1.png

Introductie

Save the Children is op zoek naar een externe evaluator/ extern team voor het project ‘Speaking Minds’. Met Speaking Minds (SpM) krijgen praktisch opgeleide jongeren een stem in het proces van beleidsontwikkeling. Deze jongeren denken mee over gemeentelijk beleid op het gebied van verschillende thema’s zoals armoede en schuldenproblematiek, LHBTI, gezondheid of klimaat in Nederland. Beleid dat hen direct raakt. Speaking Minds bestaat sinds 2016 en is de afgelopen jaren uitgegroeid tot een bewezen methode voor jongerenparticipatie.

Sinds 2016 hebben we 1700 jongeren bereikt met meer dan 90 projecten in 37 gemeenten. Zie hier een overzicht.

 

Naam project

Speaking Minds (SpM)

Opdrachtgever

Save the Children Nederland

Evaluatieperiode

1e helft van 2024 (tussen februari en juni) of 2e helft 2024 (tussen sept-dec),

afhankelijk van identificeren van school/gemeente

Projectlocatie

Nederland, precieze locatie afhankelijk van deelnemende school

Deelnemers

1 klas met 15 à 25 jongeren in de leeftijd van 12-16 op een VMBO-school

X aantal volwassenen (trainers, docenten, beleidsmakers).

Als het budget dit toelaat: mogelijk 2 klassen (2e klas kan VMBO en/of MBO zijn).

Achtergrondinformatie
Centraal in onze aanpak staat het in contact brengen van praktisch opgeleide jongeren en beleidsmakers, om zo
tot inclusiever en effectiever (implementatie van) beleid te komen op het thema dat is uitgekozen door de
gemeente. Een beleidsmedewerker of bestuurder introduceert aan het begin van het traject een beleidsvraag aan
jongeren in een klas. De jongeren leren dan via 6 tot 10 bijeenkomsten hoe beleid tot stand komt, op welke wijze
zij hun stem kunnen laten horen en wat hen dit oplevert. Ze spreken met beleidsmakers, ervaringsdeskundigen en
anderen om informatie te verzamelen. Ook doen ze interactieve oefeningen waarbij ze vaardigheden opdoen
zoals presenteren, problemen analyseren en interviewen. Vervolgens gaan deze jongeren aan de slag met het
maken van adviezen rondom de beleidsvraag. Het traject wordt afgesloten met een eindpresentatie door jongeren
over hun adviezen aan de gemeente tijdens een slotbijeenkomst, waarbij alle betrokkenen aanwezig zijn. Cruciaal
is dat de beleidsmedewerker/wethouder na 3 maanden aan de jongeren terugkoppelt wat er met hun adviezen
gedaan is en op welke manier die van toepassing zijn gebleken.
 

Deze generieke methode wordt waar nodig aangepast voor elk project waarbij gemeentes veelal zelf de projecten
financieren. Speaking Minds wordt uitgevoerd zowel door trainers die in dienst zijn bij Save the Children, als door
lokale trainers die in dienst zijn bij andere organisaties (bijv. jongerenwerkorganisaties). Via een train-de-trainer
methode worden zij door Save the Children-trainers opgeleid om Speaking Minds te geven op scholen en de
kwaliteit van de methode te waarborgen.

Jongerenparticipatie binnen SpM bestaat uit 4 elementen: 1) Jongeren hebben de mogelijkheid om vrijelijk hun
mening te geven; 2) De mening van jongeren wordt gerespecteerd en serieus genomen; 3) Besluitvorming wordt
beïnvloed door jongeren; en 4) Jongeren kunnen de resultaten zien van hun deelname.
Meer informatie over de methodiek is hier te vinden: https://speakingminds.nl/ en
https://www.movisie.nl/interventie/speaking-minds-methodiek
 

Monitoren en evalueren
Binnen Save the Children werken we met een vaste MEAL-methode (monitoren, evalueren, accountability en
leren). Voor Speaking Minds is het monitoren en evalueren gebaseerd op een Theory of Change (zie bijlage I) met
indicatoren op output, outcome en impactniveau. Trainers vragen gedurende een project actief de mening en
waardering van jongeren over de activiteiten zoals over oefeningen, sprekers, gastbezoeken en houden een
evaluatiegesprek met school en gemeente aan het einde van het SpM project. Ook vullen jongeren een pre- en
post-vragenlijst in (‘self-assessment’). Daarnaast worden er jaarlijks vragenlijsten gedeeld met deelnemende
gemeentes. Alle resultaten worden intern jaarlijks geanalyseerd, besproken en hieruit worden lessen getrokken
om het project te verbeteren. De vorige externe evaluatie met jongeren en andere doelgroepen vond plaats in
2018.


Doel van de evaluatie
Doel van de evaluatie is tweeledig:

A. Leren: in welke mate is Speaking Minds effectief en wat zijn resultaten voor de verschillende
doelgroepen, met name jongeren, en welke lessen kunnen we als Speaking Minds hieruit trekken.

B. Versterken onderzoeksvaardigheden: jongeren werken samen met het evaluatieteam aan de opzet
en uitvoering van een evaluatie. Dit is waardevol voor de jongeren omdat het hun capaciteiten verbetert
(of nieuwe aanleert) zoals analyseren, categoriseren, samenwerken, resultaten vastleggen, en hun kennis
vergroot over het zelfstandig doen van onderzoek.
 

Aanbevelingen die uit de evaluatie volgen, worden besproken en waar mogelijk leidt dit tot aanpassingen in de
SpM-methodiek/Theory of Change. Daarnaast geeft het Save the Children de mogelijkheid om deze nieuwe
manier van evalueren uit te proberen en van te leren voor toekomstige projecten.

 

Hoofdvraag en sub-vragen van de evaluatie
De hoofdvragen zijn (met nadruk op hoofdvraag 1):
1: Wat zijn de directe en midden-lange effecten van Speaking Minds op praktisch opgeleide jongeren?
Voorbeelden van sub-vragen zijn:

  • Wat hebben jongeren geleerd qua kennis van hun deelname aan Speaking Minds? Zoals kennis van het
    thema/beleidsvraagstuk, kennis van instanties in de gemeente.
  • Wat hebben jongeren geleerd qua vaardigheden? Wat zijn concrete voorbeelden? Is de drempel verkleind
    voor jongeren om naar instanties of de gemeentes toe te gaan met een vraag of voor hulp?
  • Is het thema minder een taboe geworden, praten jongeren (onderling) meer over het thema?
  • Hoe waarderen jongeren de jongerenparticipatie door gemeente? Vinden ze dat ze echt kunnen meedoen of
    niet? Waarom? Wat waren de verwachtingen voorafgaand deelname aan SpM? Wat kan beter/anders qua
    jongerenparticipatie?
     

2: Wat zijn de effecten van SpM op docenten, lokale trainers en bestuurders/ beleidsmakers?
Voorbeelden van sub-vragen zijn:

  • Voor gemeente: focus op zowel inhoudelijke resultaten als jongerenparticipatie an sich. Wat heeft de
    gemeente geleerd van het project? Wat is er geleerd over betekenisvolle jongerenparticipatie? Hoe wordt/kan
    jongerenparticipatie structureel worden ingebed in de gemeente, inclusief op andere beleidsterreinen? In
    welke mate is er meer begrip van het perspectief van jongeren? Hoe en in welke mate worden adviezen van
    jongeren vertaald naar (implementatie) van beleid? Wat zijn hier interne/externe knelpunten en
    mogelijkheden?
  • Voor docenten: wat heeft de docent/school geleerd van het project? Hoe sluit SpM aan bij welke leerdoelen?
    Wat gaat goed, wat kan beter/anders en waarom?
  • Voor lokale trainers: wat heeft de lokale trainer geleerd van het project? Zoals vaardigheden voor toepassing
    SpM, opgedane kennis van jongeren, jongerenparticipatie in de gemeente. Wat is de meerwaarde van het
    draaien van SpM? Wat gaat goed, wat kan beter/anders en waarom?
     

Methodologie

Hoofdvraag 1: in lijn met het participatieve karakter van Speaking Minds, zal de evaluatie kwalitatieve,
participatieve methodes gebruiken die praktisch opgeleide jongeren in de leeftijd van 12-16 jaar (en MBO'ers) aanspreken, voor
hen toegankelijk zijn en hen een hoge mate van (gezamenlijke) besluitvorming bieden. Deze methodes moeten de
mogelijkheid bieden tot co-creatie met jongeren. De evaluatie gaat daarmee over ervaren effectiviteit en is een
actieve samenwerking tussen jongeren en volwassenen, waarin jongeren bijv. helpen of deels zelf beslissen over
het definiëren van de onderzoeksvragen (binnen kaders), de methode (binnen bepaalde opties qua tijd en budget),
zelf data verzamelen bij klasgenoten (en volwassenen) en deels de analyse doen, en de bevindingen delen met
anderen via een tastbaar eindproduct. Daarbij is het van belang dat de jongeren veel doen en zo weinig mogelijk
schrijven. Mogelijke methodes zijn photo-voice, participatief onderzoek of andere methodes met visualisaties,
geluid of beeld. Het is belangrijk de diversiteit aan resultaten naar voren te brengen, het doel is niet om een
consensus te bereiken onder alle jongeren of andere deelnemers over het belangrijkste effect of effecten.
Aanvullend op de zelfreflectie door jongeren, kunnen ook docenten, beleidsmedewerkers en trainers worden
gevraagd naar resultaten voor jongeren. Ook kan de evaluator de standaard reflectie-activiteiten die gedurende
een project worden gedaan met jongeren (en school, gemeente en trainer) anders vormgeven, zodat deze
bijvoorbeeld voorbereiding of input zijn voor de evaluatieactiviteiten die starten ná de laatste bijeenkomst.

Hoofdvraag 2: mogelijke methodes zijn interviews, focusgroep-discussies, analyse projectdocumentatie inclusief
bestaande monitoring data, vragenlijsten etc. Docenten, trainer(s) en beleidsmakers worden betrokken bij de
evaluatie. Dit geldt zowel voor de specifieke gemeente, als ook voor een x aantal andere gemeentes die de
afgelopen tijd hebben meegedaan aan Speaking Minds om zo een representatiever beeld te verkrijgen. Andersom
kunnen ook de jongeren hun docenten, trainer en/of bestuurder bevragen over wat deze volwassenen zelf geleerd
hebben.
De details van de te gebruiken methodologie(ën) zullen door de evaluator worden ontwikkeld en ter goedkeuring
aan Save the Children voorgelegd. Hierin moet vooral de focus liggen op hoe en op welke momenten jongeren
zelf de evaluatie kunnen leiden, sturen en uitvoeren, waar ondersteuning nodig is, en waar de evaluator de leiding
heeft. Ook wordt verwacht dat de evaluator relevante theoretische kaders aandraagt voor het uitvoeren van deze
evaluatie. Daarbij moet er ook aandacht zijn voor onverwachte effecten, positief of negatief, voor alle
doelgroepen.

Gebruik van de bevindingen
Jongeren bepalen zelf over het dissemineren van de resultaten (wat, hoe, waar) in hun gemeente. Hier wordt
door Save the Children een apart budget voor gereserveerd.
De lessen uit de evaluatie worden gebruikt door het SpM-team om de logica achter de methodiek (incl. ToC) en
de kwaliteit van de projectuitvoering te verbeteren. Daarnaast zal de evaluator een geschreven product opleveren
die het Speaking Minds team kan gebruiken als referentie. De evaluatie zal ook worden gedeeld door het SpM-team zelf met een aantal donoren en mogelijk op onze website.
 

Praktische informatie
De evaluatie wil alle jongeren uit 1 VMBO-klas actief laten deelnemen in de evaluatie. De schoolkeuze wordt
gedaan door Speaking Minds omdat dit afhankelijk is van interesse. Alle bijeenkomsten met jongeren vinden plaats
op hun school, er is daarbij normaal gesproken aanwezigheid van de docent(en) en een SpM-trainer. De SpM-bijeenkomsten vinden meestal 1x per week plaats gedurende meerdere weken tijdens vaste lesuren en duren 40
minuten. Tijdens reguliere bijeenkomsten zal de evaluator geïntroduceerd worden aan de jongeren. Aansluitend
aan de slotbijeenkomst (bijeenkomst 6) volgt de externe evaluatiefase met jongeren. Voor deze fase hebben we
ongeveer 4 bijeenkomsten (dus verspreid over 4 weken) in gedachten, met de mogelijkheid tot 1 extra
bijeenkomst 3 maanden later (gerelateerd aan de terugkoppeling door de wethouder) waarin jongeren bijv. hun
4 eigen bevindingen terugkoppelen. Dit kan ook als een aanvullend of tweede meetmoment dienen. Dit is eventueel
te combineren met terugkoppeling van de resultaten voor hoofdvraag 2, als ze hieraan hebben meegewerkt.
Evaluatieactiviteiten moeten worden uitgevoerd tijdens schooluren (geen huiswerk) en zoveel mogelijk tijdens de
bijeenkomsten. Jongeren hebben aangegeven groepswerk prettig te vinden. Het is bijv. mogelijk om verschillende
groepjes aan verschillende onderzoeksvragen te laten werken.
 

De MEAL-manager van Speaking Minds is het aanspreekpunt tijdens de gehele evaluatie en zal aanwezig zijn (en
ondersteuning bieden) bij activiteiten met jongeren. Dit geldt ook voor de trainer. Daarbij kan de evaluator ook
bijeenkomsten houden zonder deze personen zodat jongeren (en anderen) openlijk kunnen spreken over het
project en de begeleiding.
 

Child safeguarding
Het werken met kinderen houdt in dat de evaluatie participatief, inclusief en ethisch moet zijn. Evaluatoren
ontvangen voorafgaan hun contact met jongeren een child safeguarding-training en tekenen de Code of Conduct
van Save the Children. Daarnaast is het van belang een risicoanalyse te maken met mitigatiemaatregelen in het
onderzoeksplan. Evaluatoren moeten de hoogste standaarden van gedrag demonstreren tijdens het omgaan met
jongeren, gevoelig zijn voor hun context, open en transparant zijn, en vertrouwelijkheid en gevoelige informatie
beschermen. Activiteiten moeten plaatsvinden in een veilige, creatieve omgeving waarin alle jongeren ideeën en
gedachten durven uiten. Toestemming van ouders en jongeren voor het meedoen aan de evaluatie wordt
verzorgd door Save The Children.
 

Beschikbare documentatie vanuit SpM

  • Draaiboek/methodiek Speaking Minds
  • Theory of Change, resultatenraamwerk en recente data voor indicatoren
  • Uitkomsten interne leersessies, incl. feedback jongeren en andere doelgroepen uit 2021/22
  • Rapportages over onderzoek bij deelnemende gemeentes
  • Extern evaluatierapport uit 2018
  • Ingediende projectvoorstellen
  • Overige projectdocumentatie


Op te leveren producten door evaluator

  • Onderzoeksplan inclusief doelen, beschrijving (opties) van methodologieën, opties dataverzameling
    methodes, data-analyse plan, beperkingen, risicoanalyse inclusief child safeguarding en mitigatie, tijdslijn op
    hoofdlijnen
  • Concept evaluatierapport
  • Validatie-meeting met SpM-team
  • Definitief evaluatierapport (max. 25 pagina’s excl. bijlages of in een andere vorm overeen te komen)
    inclusief een samenvatting, evaluatiematrix (of overzicht hoofd- en sub-vragen), beperkingen, bevindingen,
    conclusie, aanbevelingen.
  • Kort/overzichtelijk visueel product met hoofdpunten bevindingen (zoals een 2-pager of nader overeen te
    komen), geschikt om extern te delen.

Tijdsplanning

  • Activiteiten
  • Child Safeguarding training door Save the Children (1 à 2 uur)
  • Introductiemeeting met Speaking Minds team in Den Haag en gesprekken met teamleden (1
    dag max)
  • Aanwezigheid bij SpM-bijeenkomsten op de school (1 dag)
  • Opleveren concept onderzoeksplan
  • Opleveren finale versie onderzoeksplan
  • Uitvoeren evaluatie
  • Opleveren conceptrapport
  • Validatie meeting met SpM-team (2 uur)
  • Opleveren finale versie rapport incl. verwerkte feedback en kort, visueel product

Profiel evaluator
Externe evaluator/team met als kwalificaties:

  • minimaal 5 jaar ervaring als evaluator
  • ervaring met kwalitatieve en participatieve methodes
  • kennis en ervaring met jeugdparticipatie
  • kennis en ervaring met evaluatie/ onderzoek met praktisch opgeleide jongeren
  • kennis van ethiek en safeguarding rondom evaluaties, in het bijzonder met kinderen/jongeren
  • flexibel beschikbaar in het tijdspad gedurende 2024 (afhankelijk van identificatie gemeente + school)
  • Nederlands sprekend

De uiterlijke indieningsdatum is 21 januari 2024.

Wij vragen kandidaten het volgende in te dienen aan Kim Groen (MEAL manager) via
[email protected] (ook voor vragen te benaderen):

  • een evaluatievoorstel inclusief een uiteenzetting over mogelijke methodologie(n);
  • CV van teamleden;
  • een voorbeeld van een eerder uitgevoerde vergelijkbare evaluatie;
  • budget op hoofdlijnen incl. aantal geschatte dagen en dagtarief en kosten transport/accommodatie.
    Inclusief opname in budget van kosten voor potentiële uitbreiding van de evaluatie met jongeren van 1
    klas naar 2 klassen (andere school/gemeente).
     

Budget voor deze opdracht
Uitvoering van evaluatie inclusief producten: €15.000 (inclusief BTW)
Betaling vindt plaats in drie fasen: 30% na oplevering van het onderzoeksplan, 40% na oplevering van het
eindrapport en 30% na goedkeuring van het eindrapport.
 

Save the Children voert een actief veiligheidsbeleid voor kinderen. Daarom vragen wij medewerking bij het
opvragen van een Verklaring Omtrent het Gedrag en het aanleveren van een relevante referentie.
 

Bijlages
1 Theory of Change
II Methode voor VMBO met bijeenkomsten
III Voorbeelden van onderdelen uit de Speaking Minds-methodiek voor VMBO-jongeren

Bekijk de bijlages

Doel:Jongeren leren nieuwe organisaties en professionals en gemeente krijgen inzicht in de
vindbaarheid van organisaties en regelingen en de zoekstrategieën van jongeren.
Duur:30 minuten
Nodig:Computers of telefoons met toegang tot internet of Werkboek opdracht sociale kaart
Werkwijze:Vraag de jongeren op hun laptop op te zoeken welke organisaties en/of regelingen er zijn
binnen de gemeente die hulp kunnen bieden bij het probleem. Vraag ze om de zoekwoorden
die ze gebruikt hebben op te schrijven bij 1.A in het werkboek.
De trainer logt ondertussen in op de website mentimeter via www.mentimeter.com
Ga naar my presentations en druk op ‘present’.
Als de jongeren klaar zijn gaan ze naar www.menti.com en vullen ze de juiste code in.
Bij vraag 1 vullen ze 3 zoekwoorden in die ze gebruikt hebben (dit vormt een woordweb)
Bij vraag 2 vullen ze de gevonden organisaties in (dit vormt een woordweb)
Of laat de jongeren de antwoorden op schrijven in het werkboek bij opdracht 1.B.
Bespreek het resultaat met alle aanwezigen. Wie is goed vindbaar? Zijn er verrassingen? Zijn
er organisaties die jij al kent maar niet naar voren kwamen?