Dagboek uit Haïti

Zodra er zich ergens op de wereld een ramp voltrekt, is Machiel Pouw er vaak snel bij. Als rampencoördinator was hij in Mozambique en eerder in Zuid-Soedan, waar miljoenen mensen op de vlucht zijn geslagen voor geweld. Hoe je de eerste dagen en weken van een ramp noodhulp opzet en geeft, weet Machiel als geen ander. Nu is hij voor Save the Children in Haïti om ervoor te zorgen dat Haïtianen de hulp krijgen die ze nodig hebben nadat het land op zaterdag 14 augustus door een verwoeste aardbeving werd getroffen. Volgens de officiële cijfers kwamen bij de ramp ruim 2.207 mensen om, raakten ruim 12.268 mensen gewond. In totaal zijn 822.516 mensen door de aardbeving getroffen waarvan 31% kinderen onder de 15 jaar zijn (cijfers 23 augustus). Op ons verzoek houdt hij een dagboek bij.
 

Machiel (44) werkt sinds 2013 voor Save the Children, waaronder in Zuid-Soedan als plaatsvervangend directeur van het kantoor daar. Ook zag hij als noodhulpcoordinator de impact van cycloon Idai in Mozambique van dichtbij. 

Machiel (44) werkt sinds 2013 voor Save the Children, waaronder in Zuid-Soedan als plaatsvervangend directeur van het kantoor daar. Ook zag hij als noodhulpcoordinator de impact van cycloon Idai in Mozambique van dichtbij. 

Machiel Pouw is inmiddels weer in Nederland. Zijn werkzaamheden worden verder uitgevoerd door lokale medewerkers van Save the Children in Haïti. Hou onze website in de gaten voor meer nieuws over de nasleep van de aardbeving in het land en de invloed daarvan op ons werk

Woensdag 1 september

Ik heb al heel wat rampen meegemaakt en normaal gesproken gaan we pas in de tweede fase van een ramp psycho-sociale hulp aanbieden. Hier is het een eerste noodhulp-vereiste. Deze kinderen leven namelijk al jaren onder enorme stress. Het geweld is in Haïti structureel. In ‘normale’ tijden heeft een derde van de meiden en een kwart van de jongens seksueel geweld meegemaakt. We weten dat dit erger wordt als er extreme omstandigheden zijn.  Deze aardbeving is zo’n extreme omstandigheid.

Ik ben blij dat ik zo snel een Save the Children Emergency Health Unit hierheen heb kunnen halen. De kinderarts bevestigde dat er enorme behoefte is aan eerstelijns gezondheidszorg. Mensen durfden namelijk alleen voor open wonden te komen, maar de kinderen hebben vooral last van diarree en longontsteking. Veel ziekenhuizen zijn kapot, dus de nood gezondheidseenheid doet echt heel noodzakelijk werk.  
 

Dinsdag 31 augustus

Hoera de eerste levering uit onze opslagloods in Panama is nu aangekomen. We moeten de goederen nu gaan uitdelen en je merkt dat het geduld opraakt. Maar we moeten de spullen eerlijk verdelen, de minst bedeelden eerst. Water en zeildoeken, ik blij dat het er is. In het rampgebied zijn meer dan 700.000 mensen aangewezen op hulp. Dat kan niet alleen van Save the Children komen. Ik heb de afgelopen dagen heel veel gecoördineerd en vergaderd. Blij dat we nu wat in handen hebben om uit te delen.

Zondag 29 augustus

Het is een cliché om te zeggen: wat zijn mensen hier veerkrachtig! Ze slapen nu al drie weken op straat, blootgesteld aan regen en wind. Wetende dat het regenseizoen al over een maand begint en ze hun huizen nog lang niet herbouwd hebben dan. Ik word er zelf onrustig van, maar de Haïtianen proberen er alles aan te doen hun kinderen gerust te stellen. Wat knap!

Veel kinderen leven in enorme onzekerheid, ze hebben nachtmerries en zelfs als een huis ‘veilig’ is durven ze echt niet binnen te slapen. Is mijn school wel veilig en zijn er wel leerkrachten? Eigenlijk zou volgende het schooljaar weer beginnen, maar dat kan niet. Wel is het ons gelukt tijdelijke leerruimtes te maken, zodat de kinderen toch een beetje beziggehouden worden en iets leren.

Donderdag 26 augustus 2021

Het regent de afgelopen dagen steeds vaker. Veel mensen slapen door de aardbeving op straat. Ze brengen nu hun nachten en dagen dus nat door. Ze duren niet binnen te slapen of hebben helemaal geen dak meer om te schuilen omdat ze hun huis zijn kwijtgeraakt. 

Vandaag ging ik op pad met een partnerorganisatie om te kijken hoe we zo snel mensen met spullen kunnen helpen, zodat ze een droge plek hebben om te schuilen. 

Woensdag 25 augustus 2021

Veel gezinnen slapen nog altijd op straat of durven niet terug naar hun huis. Het is nu al bijna twee weken geleden dat Haïti door de verwoestende aardbeving werd getroffen. Omdat gezinnen en kinderen op straat slapen, hebben ze geen bescherming. Ze hebben geen huis meer dat hen tegen gevaren van buitenaf beschermt. We zien daardoor ook dat het aantal kinderen dat slachtoffer is geworden van seksueel geweld toeneemt. Veel kinderen zien er bovendien rusteloos en angstig uit, vooral tijdens de hevige naschokken. Er zijn nog altijd naschokken, soms wel tot 5.1 op de schaal van Richter. Wij proberen daarom zo snel mogelijk veilige plekken voor kinderen op te richten. Plekken waar kinderen even kunnen spelen en hun verhaal kunnen doen zodat ouders op adem kunnen komen.  

Zaterdag 21 augustus 2021

Nog geen uur nadat ik in de Haïtiaanse hoofdstad Port-au-Prince geland ben, hang ik in het kantoor van Save the Children direct aan de lijn met allerlei mensen. De reis hiernaartoe duurde twee dagen door alle coronamaatregelen op luchthavens, veel langer dan normaal. Er moet nu dus snel van alles geregeld worden. Hulpgoederen moeten worden besteld, want veel is in Haïti niet op voorraad. Hoewel Save the Children al ruim 40 jaar in Haïti aanwezig is, is ons kantoor niet op een ramp van deze omvang voorbereid. De medewerkers zijn specialisten in onderwijs en in goede monitoring van de ontwikkelingsprogramma’s die we doen. En ik moet mijn vlucht naar het rampgebied regelen, want morgen reis ik door naar Les Cayes, in het zuiden van Haïti.

De verhalen die ik van mijn collega’s hoor, zijn hartverscheurend. Duizenden kinderen en hun families slapen buiten omdat hun huizen onbewoonbaar zijn, of omdat ze bang zijn de naschokken niet te zullen overleven. Mensen leven in angst en hebben een tekort aan alles. Zo’n 800.000 mensen hebben noodhulp nodig. De schade is enorm. Infrastructuur zoals water, wegen en elektriciteit zijn ernstig getroffen.

Achter deze cijfers schuilt natuurlijk een verhaal van mensen die sinds de vorige aardbeving net de zaken weer wat voor mekaar hadden. Mensen kregen de eindjes al nauwelijks aan elkaar geknoopt voor de ramp en zijn nu weer geraakt. Voor mensen in Zuid-Haïti is dit klap op klap. Oude wonden scheuren weer open. Hulp is dus echt heel hard nodig.

Er is behoefte aan alles. Mensen zitten buiten op straat en zijn blootgesteld aan de elementen. Water, voedsel, onderdak en medische zorg zijn nu heel hard nodig. En daarnaast is er veel behoefte aan psychosociale opvang voor kinderen en hun gezinnen. Wij proberen komende dagen kindvriendelijke ruimtes op te zetten, zodat kinderen een veilige plek hebben om even te spelen en hun verhaal te doen. Ouders kunnen hun kind daar met een gerust hart even achterlaten om zelf op adem te komen. Ook proberen we ervoor te zorgen dat onderwijs weer zo snel mogelijk kan starten.
Tussen de telefoontjes door, sprak ik ook kort met Radio 1 (vanaf 4:25 – 9.18)
 

20-SEP-2021

Door aardbeving verwoeste scholen in Haïti niet op tijd klaar voor start schooljaar

31-AUG-2021

Haïti: tienduizenden kinderen slapen nog altijd op straat

20-AUG-2021

Save the Children schaalt noodhulp op in Haïti