Hoe praat je met kinderen en jongeren over crisissituaties?

Kinderen en jongeren die te maken hebben (gehad) met een crisissituatie, kunnen hier sterk door worden beïnvloed. Ze maken zich zorgen om hun veiligheid en die van hun dierbaren. Bovendien roepen nieuwe gebeurtenissen of beelden in de media vaak herinneringen op, waardoor ze zich opnieuw angstig voelen. Sommige kinderen kunnen hier goed mee omgaan, maar dat geldt lang niet voor alle kinderen. Leeftijd speelt hier ook een belangrijke rol in.  

Het is daarom belangrijk dat ouders, verzorgers en andere vertrouwde personen in hun omgeving hen helpen met deze emoties om te gaan. Daarom delen we 7 tips om met kinderen en jongeren over crisissituaties te praten:  

  1. Sta stil bij je eigen emoties en hoe jij reageert  

Check eerst bij jezelf hoe je je voelt en of je weet wat je wilt vertellen voordat je met je kind gaat praten. Kinderen zijn erg gevoelig voor de reacties in hun omgeving, ook wanneer zij de situatie niet begrijpen. Let dus ook goed op je houding. Baby’s pikken bijvoorbeeld al je gemoedstoestand op. Als je heel geëmotioneerd bent, of angsten voor de gevolgen van een crisis uitspreekt, kan dit ook angst bij je kind oproepen. Je eigen emoties tonen mag zeker, maar probeer er balans in te vinden.  
 

  1. Kijk naar de behoefte van je kind 

Laat het vooral aan je kind over of hij of zij ergens over wil praten. Kinderen stappen soms met verrassend groot gemak over allerlei narigheid heen. Dan is het het beste dat zo te laten. Tenzij je grote veranderingen in gedrag gaat zien. Is je kind stiller dan normaal of heeft hij of zij bijvoorbeeld vaker een kort lontje? Heb het er samen over. En als je kind een sterke emotie vertoont, doe dan geen aannames, maar vraag waarom hij of zij zich zo voelt. 
 

  1. Praat erover 

Op het moment dat je merkt dat kinderen en jongeren oppikken wat er gebeurd is, is het belangrijk dat ze van vertrouwde personen horen wat er aan de hand is. Het kan namelijk een onveilig gevoel geven het van een ander te horen. Luister goed naar de zorgen en vragen van je kind. En als je zelf een vraag stelt, is het handig om deze te beginnen met ‘Hoe...?’ of ‘Wat...?’ Bijvoorbeeld: ‘Hoe voel je je vandaag?’ Dit zijn vragen die concreet en makkelijker te beantwoorden zijn.  
 

  1. Geef niet te veel informatie  

Kinderen en jongeren vinden het vaak moeilijk in te schatten hoe reëel het is dat een bepaalde situatie ook hen kan overkomen. Wat ze zien in de media kan daardoor onnodige angst opleveren. Laat ze dus niet meer zien dan nodig is en wijs ook op positieve media-inhoud. Geef eerlijk antwoord op alle vragen, maar vertel alleen de noodzakelijke dingen. Welke informatie is voor jouw kind voldoende om een beeld te vormen en om zich veilig te blijven voelen?  

Zorg bovendien dat de informatie die je geeft, afgestemd is op je kind en zijn of haar leeftijd. Hiervoor verwijzen we je naar deze pagina (link naar webpagina StC) 
 

  1. Stel het kind gerust  

In heftige situaties hebben kinderen en jongeren hun ouders en andere vertrouwde personen meer nodig dan ooit. Laat ze dus ook weten dat je er voor hen bent en waarvoor en hoe ze bij je terecht kunnen. Geef aan dat het normaal is om heftig te reageren wanneer je je onveilig voelt of het idee hebt dat anderen onveilig zijn. Neem de zorgen van je kind serieus, maar wakker ze niet aan.  

Tip: zorg voor routines zoals regelmatige maaltijden, slaap en beweging. Dit geeft een vertrouwd en veilig gevoel, en biedt de nodige afleiding.   
 

  1. Zoek hulp indien nodig

Schakel hulp in als je je zorgen maakt om je kind of jongere, omdat hij of zij bijvoorbeeld niet meer kan slapen of naar school kan gaan. Een aantal organisaties waar jij of je kind terechtkan:  

  • Kindertelefoon 

  • Oudertelefoon 

  • JGZ 

  • Ouderwijzer.nl 

  • Alliantiekinderarmoede.nl 
     

  1. Houd het kind in de gaten 

Weet dat angsten weken of maanden kunnen doorwerken of zelfs na langere tijd nog kunnen ontstaan. Bovendien kan een heftige gebeurtenis ook andere nare herinneringen oproepen bij je kind.