Terwijl de wereld kijkt naar het WK 2026, laat Save the Children zien dat voetbal voor kinderen in crisisgebieden veel meer is dan sport. Tegelijkertijd is er een keerzijde: grote sportevenementen verhogen het risico op kinderhandel. In Mexico trainde Save the Children al ruim 2.400 ambtenaren om die dreiging het hoofd te bieden.
Voetbal als veilige plek in een onveilige wereld
In vluchtelingenkampen en door conflict getroffen gemeenschappen – van Soedan tot Oekraïne, Libanon en Syrië (foto) - biedt voetbal kinderen iets wat ze hard nodig hebben: een gevoel van normaliteit. Op een moment waarop één op de vijf kinderen dagelijks te maken heeft met conflict, biedt voetbal meer dan alleen vermaak – het biedt een veilige plek, helpt bij het verwerken van nare gebeurtenissen en geeft kinderen de kans om even gewoon kind te zijn.
In het vluchtelingenkamp Za’atari in Jordanië loopt sinds 2018 het programma ‘Coaching for Life’, een samenwerking tussen Save the Children en The Arsenal Foundation. Tot nu toe hebben meer dan 6.800 kinderen tussen de 10 en 18 jaar het programma doorlopen. De effecten zijn voelbaar.
“Op het veld voel ik me vrij,” zei de 13-jarige Tala. De 14-jarige Imran vertelde: “Ik ben blij als ik mijn vrienden op het veld ontmoet; ik voel me alsof ik thuis ben bij mijn broer of zus.”
In Libanon vond de 11-jarige Wael, die dit jaar zijn huis moest ontvluchten na een escalatie van geweld, troost in de activiteiten die Save the Children aanbood in een school die was omgebouwd tot collectieve opvang. “Ik deed mee aan alle activiteiten: voetbal, basketbal, kleuren."
De kracht van voetbal
De kracht van voetbal reikt verder dan conflict en nood. In Hongkong gebruikt Save the Children’s ‘Play to Thrive’-programma de sport om het mentale welzijn te verbeteren van kinderen tussen de 6 en 12 jaar. In een stad waar academische druk en gebrek aan ruimte leiden tot psychische problemen bij ongeveer een kwart van de jeugd biedt voetbal een plek van rust en ontspanning.
De 8-jarige Kai Long speelt voetbal met zijn broer in Hongkong
Voetbal is ook de rode draad in een van de meest bijzondere verhalen over gezinshereniging van Save the Children. In 2005 werd Martunis Sarbini, toen 7 jaar oud, gevonden op een strand in Atjeh, Indonesië, gekleed in een voetbalshirt van Portugal, nadat hij een van de dodelijkste natuurrampen uit de moderne geschiedenis had overleefd: de Aziatische tsunami van 2004.
Martunis, nu 29, werd naar Save the Children gebracht, waar medewerkers klaarstonden om hem te helpen, en later werd hij herenigd met zijn vader en grootmoeder. Na zijn herstel tekende Martunis een contract bij de voetbalacademie van Sporting Lissabon, voordat hij terugkeerde naar Indonesië.
Het WK vergroot ook risico's voor kwetsbare kinderen
Maar het WK heeft ook een keerzijde. Wanneer miljoenen bezoekers samenkomen voor het grootste sportevenement dat ooit in Noord-Amerika werd gehouden, neemt ook het risico op mensenhandel toe. Autoriteiten in Canada, de Verenigde Staten en Mexico hebben hier al voor gewaarschuwd.
Save the Children Mexico heeft daarom proactief gehandeld: ruim 2.400 ambtenaren kregen een training om mensenhandel te herkennen en te voorkomen. Deelnemers komen van het Nationaal Migratie-instituut, het Ministerie van Toerisme, kinderbeschermingsinstanties en lokale overheden — precies de mensen die het meest waarschijnlijk in contact komen met kwetsbare kinderen.
"Het WK moet een plek zijn waar mensen samenkomen, feestvieren en plezier maken," zegt Dirk Glas, CEO van Save the Children Mexico. "Maar nu miljoenen mensen samenkomen voor dit evenement, is het ook cruciaal om de bescherming van kinderen en jongeren te versterken. Het versterken van institutionele capaciteiten kan het verschil maken bij het waarborgen van veilige omgevingen voor kinderen."
Van het veld naar de toekomst
Voetbal verbindt. Het heelt. Maar het vraagt ook om waakzaamheid. Save the Children blijft zich inzetten voor beide kanten van dat verhaal: voor de kinderen die op het veld even kind mogen zijn, en voor de kinderen die beschermd moeten worden tegen hen die misbruik maken van grote evenementen.
Zoals senior onderwijsadviseur Arlo Kitchingman het samenvat:
"Voor kinderen in crisis is voetbal een onderbreking van de harde realiteit van hun dagelijks leven, een plek om weer contact te maken met leeftijdsgenoten en hun ervaringen te verwerken. Allemaal essentiële elementen bij het vinden van hoop op een betere toekomst."
