Armoede onder kinderen stijgt in Europa

Uit de laatste cijfers van het Europese bureau voor statistiek blijkt dat armoede onder kinderen – ook in relatief rijke landen – weer gestegen is.

In Nederland leven een kwart miljoen kinderen in armoede, bijna 100.000 daarvan zitten zelfs vier jaar achtereen in deze situatie.

Kinderrechtenorganisatie Save the Children houdt politici bij de les, want afgelopen zomer deed de Europese Raad een aanbeveling aan de lidstaten van de Europese Unie om maatregelen te nemen om armoede en sociale uitsluiting van kinderen tegen te gaan. Ieder land moet nu zelf een actieplan uitwerken. Dat is het zogeheten plan ‘Kindergarantie’. De Kindergarantie ziet toe op toegang voor kinderen in armoede tot verschillende voorzieningen, zoals (voorschools) onderwijs, goede gezondheidszorg, voeding en huisvesting. In een nieuw rapport heeft Save the Children in kaart gebracht hoe toegankelijk deze voorzieningen zijn voor kinderen in armoede in 14 Europese landen.

Armoede onder kinderen toegenomen sinds coronapandemie
Uit het onderzoek blijkt dat geen van de 14 landen vrij is van armoede onder kinderen. In Europa groeien momenteel 20 miljoen kinderen op in armoede of sociale uitsluiting. Nadat dit aantal enige jaren was gedaald, steeg het opnieuw in pandemiejaar 2020. Vóór de coronacrisis ging het om 18 miljoen kinderen die opgroeiden in armoede. Volgens Save the Children zal dit aantal vanaf nu blijven toenemen als er geen urgente maatregelen worden genomen. Ook ‘rijke’ landen als Nederland zijn slechter gaan presteren. In Nederland en andere landen bevinden de arme kinderen zich ook in gezinnen waar ouder(s) werk hebben. Er moet dus meer gebeuren dan alleen meer werkgelegenheid creëren.
Alarmerend is dat miljoenen kinderen in Europa niet dagelijks minimaal één gezonde maaltijd krijgen en dat kinderen tot 3 jaar geen of beperkte toegang hebben tot babyopvang en peuteronderwijs, dat vaak ook nog van slechte kwaliteit is. Ook de geestelijke gezondheid van kinderen vormt een grote uitdaging in alle landen. Gebrek aan goede huisvesting, leven in slechte omstandigheden en het risico van uitzetting is de dagelijkse realiteit voor veel kinderen die in Europa met armoede worden geconfronteerd.

Situatie in Nederland
Uit het landenhoofdstuk over Nederland blijkt dat Nederland nog steeds als enige land ter wereld een voorbehoud heeft op artikel 26 van het VN-Kinderrechtenverdrag, het zelfstandig recht op sociale zekerheid, waardoor vele kinderen de dupe worden van de situatie van de ouders en in armoede opgroeien. Het Verwey-Jonker Instituut deed hier onlangs onderzoek naar in opdracht van Save the Children. Door het grote woningtekort leven veel kinderen in barre omstandigheden en veel kinderen hebben onvoldoende toegang tot gezonde voeding en (mentale) gezondheidszorg.
Daarom vraagt Save the Children aan de Nederlandse regering om met een ambitieus kindergarantie actieplan te komen en kinderen te betrekken bij de vormgeving en monitoring hiervan.