Een jaar na de val van Assad leeft 90% van de bevolking van Syrië nog altijd onder de armoedegrens. Na veertien jaar oorlog zijn veel huizen, scholen en ziekenhuizen verwoest. De oorlog is voorbij, maar nu pas wordt duidelijk hoe groot de humanitaire crisis is. En vooral kinderen zijn de dupe.
“2,4 miljoen kinderen gaan niet naar school en 1,6 miljoen kinderen verlaten voortijdig school. Kinderarbeid is toegenomen en meer meisjes gaan vroeg trouwen. Een hele generatie kinderen in Syrië is geboren tijdens de oorlog en kent niet anders dan oorlog”, vertelt Juliette Verhoeven, expert noodhulp bij Save the Children.
Trauma’s bij kinderen
Veel kinderen hebben dringend psychosociale ondersteuning nodig na jaren van ontheemding en geweld. De Syrische Zainab (46) vertelt ons dat haar 8-jarige dochter zo getraumatiseerd blijft door luchtaanvallen uit het verleden, dat ze zich verstopt telkens als ze een vliegtuig hoort: “Ze is constant ziek van angst en krijgt steeds neusbloedingen door deze stress. We hebben veel meer steun nodig.”
6,8 miljoen mensen huis kwijt
De ontheemding in Syrië was en is nog steeds enorm: veel kinderen en hun families werden gedwongen vanwege het oorlogsgeweld hun huis te verlaten. De eerste mensen die terug konden keren, waren de mensen die nog in Syrië verbleven. Sinds eind november 2024 zijn er 1,7 miljoen mensen naar huis teruggekeerd. Desondanks zijn er nog steeds 6,8 miljoen mensen ontheemd. Ze kwamen er na terugkeer achter dat hun huis verwoest en onwoonbaar is geworden.
Syriërs die het geluk hadden dat hun huis er nog stond, hebben moeite hun leven weer op te bouwen te midden van verwoeste infrastructuur, beperkte toegang tot scholen en gezondheidszorg, en een instortende economie.
Nour (42) keerde onlangs met haar kinderen na 14 jaar terug naar haar familiehuis in de buurt van Damascus. “Ik was zo geschokt toen we terugkwamen en de verwoesting zagen. Het is alsof we weer helemaal opnieuw moeten beginnen,” vertelt ze in een door Save the Children ondersteund kindercentrum. “Maar we zijn weer bij onze familie, we zijn thuis. Ik hoop alleen dat het met de tijd beter wordt. We hebben echt hulp nodig om Syrië weer op te bouwen. Ik wil dat mijn kinderen een goede opleiding en een betere toekomst krijgen.”
Bijna twee kinderen per dag slachtoffer landmijnen
De verwoestingen in Syrie zijn groot en op veel plekken is nog steeds gevaarlijk om te lopen, herstelwerkzaamheden te plegen of -voor kinderen- om te spelen. Er liggen namelijk tussen het puin op veel plekken achtergebleven mijnen en niet ontplofte munitie.
Tussen januari en september 2025 waren er 595 incidenten met mijnen, waarbij 451 doden vielen en 654 gewonden. Een derde van de slachtsoffers zijn kinderen. Save the Children werkt aan de revalidatie van kinderen die op mijnen of ander ongeëxplodeerde resten van oorlogstuig zijn gestapt.
Terugkeer naar Syrië
Vanuit het buitenland keerden er in de eerste negen maanden 862.396 mensen terug. Op dit moment verloopt terugkeer vanuit Nederland naar Syrië vrijwillig, maar verschillende politieke partijen dringen wel aan op een actiever terugkeerbeleid. Verhoeven: “Die terugkeer moet vrijwillig zijn, want nu is er voor veel kinderen niks om naar terug te gaan. De lokale autoriteiten beamen dat zelf. De druk op de voorzieningen is te groot en het zou tot sociale onrust leiden.”
Wederopbouw
Save the Children is in sommige delen van het land de eerste die weer aan wederopbouw werkt die kinderen ten goede komt. Zoals in Daraya, waar het werkt aan herstel van scholen, watervoorzieningen en bakkerijen. Maar op veel plekken in Syrië is er nog nauwelijks sprake van wederopbouw.
Rasha Muhrez, Landendirecteur voor Syrië bij Save the Children, legt uit wat er nodig is: “Dit jaar zijn de humanitaire fondsen voor Syrië gekort op een moment dat investeringen cruciaal zijn – zowel om aan de onmiddellijke behoeften te voldoen nu het land stabiliseert, als om de onderwijssystemen en middelen van bestaan voor de lange termijn weer op te bouwen. We dringen er bij de internationale gemeenschap op aan om Syrië niet te vergeten. De crisis is nog lang niet voorbij.”
Oproep aan regering
Save the Children roept daarom op dat de Nederlandse regering samen met de Europese Unie en andere internationale overheden meer geld beschikbaar stellen voor de wederopbouw van Syrië.
Samen met onze ambassadeur Nadia Moussaid bezochten wij Syrië.
Lees hier wat Save the Children nog meer doet in Syrië: Save the Children in Syrië en lees hier over het bezoek van onze ambassadeur Nadia Moussaid aan Syrië
