In Zuid-Soedan, het jongste land ter wereld, willen mensen vooruit. "Ik heb nog nooit iemand gesproken die zei: bedankt, ik zie jullie over een maand weer," vertelt Britt Dutour-Geerling, programmamanager bij Save the Children. "Mensen willen een nieuw leven opbouwen en voor hun eigen gezin zorgen. Dat doen ze keer op keer." De hoop op stabiliteit blijft echter broos. Van de ongeveer 16 miljoen inwoners hebben er zo'n 10 miljoen humanitaire hulp nodig.
Naar schatting hebben 2,2 miljoen kinderen tussen 6 maanden en 5 jaar behandeling nodig voor acute ondervoeding. Dat zijn er 90.000 meer dan bij de vorige analyse. Ongeveer 700.000 van hen zijn ernstig acuut ondervoed.
Ernstige acute ondervoeding is de gevaarlijkste vorm van ondervoeding. Kinderen worden zo mager en zwak dat hun afweer bijna wegvalt. Gewone ziektes als diarree, longontsteking of malaria kunnen dan levensbedreigend worden. Zonder behandeling lopen deze kinderen een groot risico om te overlijden.
Honger raakt bovendien het hele leven van een kind. "Ik zie veel kinderen die niet naar school kunnen en op de markt spullen verkopen," vertelt Britt. "Ik zie tienermeisjes die zijn uitgehuwelijkt in de hoop op wat meer economische zekerheid."
Waarom is er zoveel honger in Zuid-Soedan?
Er is niet één oorzaak. Verschillende problemen versterken elkaar:
- Conflict en ontheemding. Geweld verdrijft gezinnen van hun land en vee, en snijdt hen af van markten en gezondheidszorg.
- Onveiligheid en slechte wegen. Hulp kan veel gebieden moeilijk of niet bereiken. Daardoor raken voorraden van voedingsmiddelen en medicijnen op.
- Stijgende prijzen. De inflatie is enorm. Ook als er voedsel op de markt ligt, kunnen veel gezinnen het niet betalen.
- Ziektes. Cholera, mazelen, malaria en diarree komen veel voor, mede door gebrek aan schoon drinkwater en sanitair. Een ziek kind raakt sneller ondervoed, en een ondervoed kind wordt sneller ziek.
- Klimaatverandering. Zuid-Soedan is een van de landen die het zwaarst worden getroffen door droogte en overstromingen.
Dat laatste maakt de vooruitzichten zorgelijk. Het regenseizoen loopt nu ten einde. Juist in deze periode moeten gewassen genoeg water krijgen om te groeien. Maar dit jaar viel er, mede door El Niño, amper regen. De verwachting is dat veel oogsten mislukken, waardoor de voedselsituatie volgend jaar nog verder onder druk komt te staan.
Wat betekenen de bezuinigingen op de hulp?
De nood groeit, terwijl het geld voor hulp krimpt. Elk jaar maakt de VN een plan met de minimale hulp die een land nodig heeft. Het plan voor Zuid-Soedan in 2026 is voor slechts 40% gefinancierd. "Dat is het minimale van het minimale van het minimale," zegt Britt.
Britt was in Zuid-Soedan toen de Verenigde Staten hun financiering via USAID stopzetten. Volgens haar liep meer dan 40% van de hulp in het land via die organisatie. "Op een dag was dat voorbij."
Wat dat betekent, zag ze met eigen ogen. Op een plek waar Save the Children werkte, brak cholera uit, een ziekte die je oploopt door vervuild drinkwater. "We zagen doodzieke kinderen op de grond voor het ziekenhuis liggen. We konden nog geen zeep uitdelen. We zijn naar onze magazijnen gereden om te kijken wat er nog lag."
Ook Nederland heeft bezuinigd op ontwikkelingshulp. Via de Dutch Relief Alliance komt er nog wel Nederlands geld voor noodhulp in Zuid-Soedan. Maar dat is niet genoeg.
Minder geld dwingt hulporganisaties tot pijnlijke keuzes. Voedingsklinieken moesten sluiten. Hulp gaat alleen nog naar de meest kwetsbaren, zoals ernstig ondervoede kinderen, kinderen zonder ouders en gezinnen met iemand met een beperking. "Er zijn veel anderen die het ook hard nodig hebben, maar het niet krijgen," zegt Britt. "Dat zorgt voor wanhoop, en soms voor onveilige situaties."
Wat doet Save the Children in Zuid-Soedan?
In 2025 bereikten we in Zuid-Soedan 1,5 miljoen mensen, onder wie 900.000 kinderen. Dat doen we samen met lokale organisaties, gemeenschappen, de overheid en andere hulporganisaties. Op het gebied van voeding doen we onder meer het volgende:
- Ondervoede kinderen behandelen in onze klinieken.
- Therapeutische voeding geven aan kinderen die risico lopen om ondervoed te raken.
- Gezinnen financieel steunen, zodat ze zelf kunnen kopen wat ze het hardst nodig hebben.
- Boeren helpen met zaden die bestand zijn tegen droogte of overstromingen, met gereedschap, irrigatie en trainingen.
Naast noodhulp werken we aan oplossingen voor de lange termijn, zoals onderwijs en psychosociale steun voor kinderen. Ook als een project stopt, willen we dat de resultaten blijven. Scholen die we bouwen, worden bijvoorbeeld overgenomen door de overheid, en leraren krijgen training zodat ze zonder onze hulp verder kunnen.
Ondervoeding is te behandelen én te voorkomen. De oplossingen bestaan. Wat ontbreekt, is het geld om ze op tijd bij elk kind te krijgen.
Bronnen:
- IPC: South Sudan, Acute Malnutrition Projection Update april–juni 2026
- NPO Radio 1, De Rode Draad: Britt Dutour-Geerling over Zuid-Soedan
- Save the Children, Global Reach Report 2025
