Onlangs keerde Kiki van Kessel, onze senior expert Seksuele en Reproductieve Gezondheid en Rechten (SRGR) terug uit Bogotá, waar zij de grote internationale Conferentie over Gezinsplanning (ICFP) bijwoonde.
Tijdens de tweejaarlijkse conferentie, waar deskundigen, onderzoekers, pleitbezorgers en beleidsmakers uit heel de wereld samenkomen, ging het onder andere over een van de grote uitdagingen waar we nu mee te maken hebben: hoe kunnen we met minder geld, de zorg tóch toegankelijker en inclusiever maken?
“Er wordt komend jaar vanwege bezuinigingen op ontwikkelingshulp een tekort van 1,5 miljard verwacht op SRGR. Een gigantisch bedrag! Terwijl we weten dat we met de juiste inzet zoveel problemen en ellende kunnen voorkomen. SRGR gaat over ons welzijn en heeft betrekking op alle aspecten van seksualiteit en voortplanting: fysiek, emotioneel, mentaal en sociaal. Het gaat erom dat iedereen het recht heeft om te beslissen over zijn of haar eigen lichaam en seksualiteit. En toegang heeft tot informatie en zorg die nodig is om een gezond leven te leiden.”
Schrikbarende cijfers
“Helaas zie je dat in veel lage- en middeninkomenslanden dit niet zo is, met name ook onder adolescenten, dat zijn pubers en tieners tussen de 10-19 jaar. Meisjes die geen idee hebben wat er aan de hand is als ze voor het eerst menstrueren, niet geleerd hebben wat je kunt doen om een zwangerschap te voorkomen en daar bovendien ook niet de middelen voor hebben. Vaak zijn deze onderwerpen onbespreekbaar, vanwege stigma’s, genderongelijkheid en omdat seksualiteit van tieners een taboe is. Je ziet in deze landen dan ook veel soa’s, tienerzwangerschappen en onveilige abortussen, maar ook gedwongen seks en kindhuwelijken... De cijfers zijn verontrustend: elk jaar raken 21 miljoen tienermeisjes zwanger en wereldwijd is 1 op de 5 meisjes vandaag de dag slachtoffer van seksueel geweld.”
Vicieuze cirkel
“De problemen raken de hele gemeenschap. Meisjes die vroeg zwanger worden, kunnen vaak niet meer naar school. Ze lopen een groter risico op ziekte en overlijden, net als hun baby’s. Een groot deel van de tieners heeft ondergewicht. We weten dat slechte voeding een hoger risico voor moeder en pasgeborene met zich meebrengt en dat een zwangerschap op zo’n jonge leeftijd de vicieuze cirkel van ondervoeding tussen generaties in stand kan houden. Bovendien, als er veel kinderen komen -en die kans is groter als ze al vroeg een eerste krijgen- zijn er ook vaak financiële problemen, waardoor er niet genoeg geld is om aan alle behoeften te voldoen en de kinderen naar school te laten gaan. Er ontstaat een grote disbalans als de helft van de bevolking niet of nauwelijks economisch kan bijdragen aan de maatschappij, omdat de moeders de zorg voor hun vele kinderen op zich nemen en onbetaald werk verrichten.
Kortom, slechte seksuele en reproductieve gezondheid tijdens de adolescentie hebben niet alleen onmiddellijke, langdurige, en intergenerationele gevolgen voor de gezondheid, maar ook voor het onderwijs en economisch welzijn van zowel (jonge) moeders, hun kinderen en.” de gemeenschap als geheel.”
Brede aanpak succesvol
“Save the Children doet heel veel op het gebied van SRGR. Een mooi voorbeeld is het ATWA project, dat in Niger, Burkina Faso en Mali heeft gelopen. Een breed en grootschalig programma, waarin aandacht was voor onder andere seksuele voorlichting aan pubers en tieners, het trainen van leraren en gezondheidsmedewerkers, het beter toegankelijk maken van de gezondheidszorg en het aanpakken van duurzame water- en toiletvoorzieningen, die door scholen en gemeenschappen zelf onderhouden worden. Maar ook wilden we iets doen aan het probleem dat menstruatieproducten vaak niet beschikbaar zijn. Zo hebben we ondernemers geholpen om wasbaar -en daardoor herbruikbaar- maandverband lokaal te produceren.
Het was een heel succesvol project, waarmee we meer dan een half miljoen adolescenten hebben bereikt met seksuele voorlichting in duizenden scholen en kleine georganiseerde tienergroepen. Daarnaast wordt in meer dan 500 gezondheidscentra jeugdvriendelijke SRG zorg aangeboden en is er aan ruim 400.000 tieners tijdens de looptijd van het programma SRG zorg verleend in de door ATWA ondersteunde gezondheidscentra.”
Innovatieve oplossingen
“Tijdens de conferentie in Bogotá was veel aandacht voor de wereldwijd georganiseerde tegenreactie tegen seksuele en reproductieve gezondheid en rechten en de financieringscrisis, maar ook voor innovatieve oplossingen.
Save the Children heeft een nevenevenement georganiseerd, met sprekers van onder meer de Wereldgezondheidsorganisatie en het Bevolkingsfonds van de Verenigde Naties. Er wordt een tekort verwacht van 1,5 miljard dollar aan financiering van de programma’s. Landen zullen dus zelf meer geld beschikbaar moeten gaan stellen, maar het ontbreekt vaak aan politieke wil en financiële ruimte in lage- en middeninkomenslanden.
Met stevig lobbywerk willen we ervoor zorgen dat de thematiek hoger op de politieke agenda van overheden komt. Maar ook fondsen, gezondheidsinstellingen en ontwikkelingsbanken kunnen er een positieve impuls aan geven. We zien bijvoorbeeld dat een bijdrage uit van het Bevolkingsfonds van de Verenigde Naties overheden stimuleert om in voorbehoedsmiddelen te investeren, waarbij ook financiering van instanties zoals de Global Financing Facility wordt aangetrokken. Er zijn al in aantal landen goede stappen gezet in binnenlandse financiering voor SRGR, zoals Nigeria, Ethiopië en Brazilië.”
9 miljoen mensen bereikt
“We zijn met Save the Children actief in meer dan 58 landen om SRGR programma's en programma's waarin SRGR is geïntegreerd, zoals eerstelijnsgezondheidszorgprogramma's, uit te voeren. In 2024 bereikten we hiermee meer dan 9 miljoen kinderen en volwassenen. Dat is een heel mooi resultaat, maar er is nog genoeg te doen. We zullen ons dan ook nu en in de toekomst heel hard blijven inzetten om zoveel mogelijk mensen te bereiken met onze programma’s.”
Wil je meer weten over SRGR en wat Save the Children doet op dit terrein? Hier vind je meer informatie.
