Twee derde van de kinderen in heel West-Europa [1] kreeg tussen 1 januari en 14 juli van dit jaar te maken met extreme hittegolven*, terwijl de temperaturen de pan uit rijzen en recordbrekende bosbranden delen van Europa teisteren [2]. Het aantal kinderen dat getroffen werd door extreme hittegolven in de eerste helft van 2026 is drie keer zo hoog als heel 2025, en hoger dan in welk jaar dan ook sinds 2003.
De gegevens zijn schokkend gezien het feit dat het grootste deel van de analyseperiode de winter en de lente in West-Europa omvat, wanneer de temperaturen lager zijn. Het is te verwachten dat de bevindingen voor de volledige 12 maanden van 2026 nog ernstiger zullen zijn.
Meer dan 80 procent van de Nederlandse kinderen werd in de eerste helft van het jaar blootgesteld aan extreme hitte. In Duitsland was het aantal kinderen dat in de eerste zes maanden van dit jaar aan extreme hitte werd blootgesteld groter dan in de afgelopen vijf jaar bij elkaar [3]. In het Verenigd Koninkrijk zijn 10 miljoen kinderen – driekwart van de kinderbevolking – in de eerste zes maanden van dit jaar blootgesteld aan extreme hitte. Dat is meer dan het totaal van welk enkel jaar dan ook in de afgelopen 30 jaar [4].
Ongelijkheid groeit mee met de temperatuur
Kinderen die al te maken hebben met ongelijkheid of discriminatie – zoals kinderen die in armoede leven, vluchtelingen of kinderen met een handicap of onderliggende gezondheidsproblemen – worden het hardst getroffen.
Zainab, 16, een kind-activiste bij Save the Children UK, vertelt:
Voor veel mensen, vooral degenen met chronische ziekten, is deze hitte niet alleen onaangenaam, maar ook gevaarlijk. Voor sommigen betekent een hittegolf een ijsje, een dagje in het park of de ventilator aanzetten. Voor anderen betekent het uitdroging, uitputting, duizeligheid en pijn. Het kan lastiger worden om je medicijnen goed in te nemen. Bestaande ziekten worden erger.
Door de door de mens veroorzaakte klimaatverandering komen extreme weersomstandigheden zoals hittegolven, droogte en bosbranden vaker voor en worden ze ernstiger. Uit ons onderzoek blijkt dat wereldwijd aanzienlijk meer kinderen door extreme hittegolven worden getroffen dan een generatie geleden. In de jaren ’90 en 2000 werd wereldwijd ongeveer één op de tien kinderen [5] jaarlijks blootgesteld aan een extreme hittegolf. In de jaren 2020 is dat gemiddelde tot nu toe gestegen naar één op de zeven kinderen [6]. Twee van de vier ergste jaren sinds 1990 – het begin van de onderzochte periode – vielen in de afgelopen drie jaar.
Zainab vertelt verder:
Ik weet dat, want ik maak het zelf mee. Ik heb het grootste deel van mijn leven al met diabetes type 1 geleefd. Als de temperatuur stijgt, wordt het moeilijker om mijn gezondheid onder controle te houden. Mijn lichaam ervaart extreme hitte niet als een klein ongemakje. De klimaatcrisis blijft niet buiten mijn raam. Ze dringt mijn lichaam binnen. Klimaatverandering treft niet iedereen even hard, maar als de temperatuur stijgt, neemt de ongelijkheid mee toe.
Scholen sluiten, gezondheid onder druk
Uit een rapport van Save the Children en de Vrije Universiteit Brussel van vorig jaar bleek dat bijna een derde van de kinderen wereldwijd die in 2020 zijn geboren – zo’n 38 miljoen – een leven lang ongekende blootstelling aan extreme hitte [7] bespaard zou blijven als we de opwarmingsdoelstelling van 1,5 °C tegen 2100 halen.
Matilde Angeltveit, senior adviseur en hoofd wereldwijde klimaatbelangenbehartiging bij Save the Children, zei:
Kinderen zijn onevenredig kwetsbaar voor extreme hitte, terwijl ze het minst hebben bijgedragen aan de klimaatcrisis. We weten inmiddels dat we ons dringend aan deze situatie moeten aanpassen – maar kinderen hebben ons nodig om hun leven, rechten en behoeften centraal te stellen.
De gezondheidsrisico’s van gevaarlijke hitte voor jonge kinderen zijn groot, omdat ze nog in volle lichamelijke ontwikkeling zitten en hun lichaamstemperatuur nog niet zo goed kunnen reguleren. Tijdens hittegolven lopen kinderen een groot risico op een verstoorde elektrolytenbalans*, koorts, aandoeningen aan de luchtwegen en nierziekten. [8]
Dit soort ongekende hitte verstoort ook het onderwijs van kinderen. In juni moesten scholen sluiten of hun roosters aanpassen om kinderen te beschermen tegen gevaarlijke hitte toen de temperaturen stegen.
Matilde Angeltveit vertelt verder:
De afgelopen maanden hebben we gezien hoe de klimaatcrisis ondraaglijke hitte heeft veroorzaakt voor kinderen en gezinnen in heel Europa. Hitte zoals deze schaadt de gezondheid van kinderen, verstoort hun slaap en schoolleven, en legt basisvoorzieningen plat. We zijn ook bang dat de oogst mislukt en de voedselprijzen omhoogschieten door de hitte, terwijl gezinnen het nu al moeilijk genoeg hebben.
Oproep tot rechtvaardige klimaatadaptatie voor kinderen
We pleiten voor rechtvaardige klimaatadaptatie. Nederland moet zich gaan inrichten op het veranderende klimaat, op een manier die kinderen beschermt tegen de gevolgen van klimaatverandering. Zo moeten schoolgebouwen worden aangepast. Ook moeten manieren worden gevonden waarop gezinnen met een kleinere portemonnee een woning kunnen hebben die bestand is tegen extreme hitte en wateroverlast.
Klimaatverandering zorgt bovendien voor extra ongelijkheid: wanneer scholen sluiten en kinderen naar huis worden gestuurd, zullen kinderen in armere gezinnen vaker in een slecht geïsoleerd huis zitten.
We ondersteunen kinderen om hun rechten op te eisen en deel te nemen aan klimaatgerelateerde beslissingen, en we zorgen ervoor dat hun stem wordt gehoord zowel in onze programma’s als op nationaal en internationaal beleidsniveau. Het stelt kinderen en gemeenschappen in staat om hun aanpassingsvermogen te vergroten, de klimaatbestendigheid te versterken en de kwetsbaarheid voor de gevolgen van de klimaatverandering te verminderen.
Bronnen:
[1] Landen die in de dataset onder West-Europa vallen: Oostenrijk, België, Cyprus, Tsjechië, Denemarken, Estland, Finland, Frankrijk, Duitsland, Griekenland, Hongarije, IJsland, Ierland, Italië, Letland, Litouwen, Luxemburg, Malta, Nederland, Noorwegen, Polen, Portugal, Slowakije, Slovenië, Spanje, Zweden, Zwitserland, het Verenigd Koninkrijk
[2] De methodologie vind je hier resourcecentre.savethechildren.net/document/children-exposed-to-extreme-heatwaves-2026-update – de volledige gegevens zijn op aanvraag beschikbaar
[3] Volledige gegevens op aanvraag
[4] De methodologie vind je hier resourcecentre.savethechildren.net/document/children-exposed-to-extreme-heatwaves-2026-update – volledige gegevens op aanvraag
[4] gemiddeld 200 tot 230 miljoen kinderen
[5] 360 miljoen kinderen
[6] Voor het onderzoek in het rapport ‘Born into the Climate Crisis 2’ van de Vrije Universiteit Brussel en Save the Children hebben wetenschappers een hittegolf gedefinieerd als: wanneer de dagelijkse Heat Wave Magnitude Index van dat jaar hoger is dan het 99e percentiel van de pre-industriële Heat Wave Magnitude Index-verdeling voor de specifieke rastercel van het klimaatmodel. De hittegolfmagnitude-index meet hoe intens een hittegolf in een jaar is. Hij kijkt naar de warmste periode van minstens drie dagen achter elkaar, waarbij de temperaturen veel hoger liggen dan wat normaal was vóór het industriële tijdperk. Hoe hoger het getal, hoe extremer de hittegolf.
[7] Born into the Climate Crisis, Save the Children en de Vrije Universiteit Brussel.
*We analyseerden sattelietbeelden van de oppervlaktetemperaturen over de hele wereld, hierin defineerden we een extreme hittegolf als drie opeenvolgende dagen met een temperatuur die behoort tot de hoogste 1% van alle temperaturen die de afgelopen 30 jaar op die locatie zijn gemeten.
*De elektrolytenbalans is de verhouding van mineralen in je lichaam, zoals natrium, kalium en magnesium, die je vochtbalans en zenuwen regelen
