Dr. Paul Reavly geeft een indringend beeld van de realiteit waarmee kinderen in moderne conflicten worden geconfronteerd. Hij benadrukt de verwoestende gevolgen van explosieverwondingen, de dringende behoefte aan gespecialiseerde zorg en de gebreken in de behandeling aan het front. Tegelijkertijd roept hij op tot betere bescherming, opleiding en wereldwijde actie om kinderen in oorlogsgebieden te beschermen.
Stel je het volgende voor. Je bevindt je op de spoedeisende hulp van een veldhospitaal in een oorlogsgebied. Je krijgt een voorwaarschuwing.
Een achtjarig meisje is gewond geraakt door een explosie.
Je bereidt je voor. Je team, je uitrusting, je geest.
Ze heeft beide benen en één arm verloren. Ze is bewusteloos. Er zijn bloeddrukbanden aangebracht op haar ledematen om te voorkomen dat ze doodbloedt, maar ze heeft al meer dan de helft van haar bloedvolume verloren. Ze zal spoedig overlijden.
De patiënt arriveert en het emotionele venster gaat open. Die menselijke band die we hebben met kinderen. Je ziet je eigen kind voor je staan. Drie ledematen ontbreken.
Wereldwijd leven er een recordaantal kinderen in conflictgebieden en deze scène is de realiteit voor veel te veel van hen. Ik heb met eigen ogen gezien wat dit met hen doet. Hoe hun leven in een oogwenk kan veranderen.
Ongekende hoeveelheid kinderen slachtoffer van oorlogsgeweld
Vandaag de dag leeft wereldwijd meer dan één op de vijf kinderen – 520 miljoen – in door conflicten getroffen gebieden. Uit het laatste jaarverslag van de VN over kinderen en gewapende conflicten blijkt dat het aantal kinderen dat in deze conflicten wordt gedood en verminkt, ongekende hoogten heeft bereikt. In 2025 werden ten minste 6.266 kinderen gedood, wat neerkomt op een stijging van ongeveer 34% ten opzichte van 2024. 7.958 kinderen raakten verminkt, een stijging van bijna 10% ten opzichte van 2024.
Lees ook: Recordaantal kinderen slachtoffer van conflict
Uit het rapport blijkt dat de sterke stijging van het aantal doden en gewonden onder kinderen deels te wijten is aan de toename van door technologie aangestuurde oorlogsvoering. Hightech explosieve wapens, waaronder drones en onbemande of door AI ondersteunde doelsystemen, zijn in toenemende mate beschikbaar, waardoor kinderen worden blootgesteld aan nieuwe en ernstige risico’s. Ze worden ingezet op plaatsen waar kinderen veilig en beschermd zouden moeten zijn – hun huizen, scholen, speelplaatsen, ziekenhuizen en markten.
En zelfs wanneer de aanvallen ophouden, blijven explosieve oorlogsresten onopgemerkt achter, die niet alleen nu, maar ook voor nog ongeboren kinderen nog meer ogen, ledematen en levens dreigen te eisen. Juist de eigenschappen die kinderen tot kinderen maken – samenkomen om te spelen, hun natuurlijke nieuwsgierigheid en de naïviteit van de jeugd – zorgen ervoor dat ze vaker in aanraking komen met deze niet-ontplofte oorlogsresten.
Omdat kinderen een kleiner lichaam hebben en hun organen nog in ontwikkeling zijn, lopen ze bij explosies ernstigere verwondingen op en is de kans dat ze daaraan overlijden zeven keer zo groot als bij volwassenen. Ze verschillen fysiek, fysiologisch en psychologisch van volwassenen en hebben daarom een andere behandeling nodig. Ze zijn nog in de groei, dus zullen ze herhaaldelijke operaties nodig hebben en nieuwe prothesen naarmate ze groter worden. Ze hebben gespecialiseerde geestelijke gezondheidszorg nodig om het psychologische trauma van hun verwondingen en een verloren jeugd te verwerken.
Maak kinderen de norm in oorlogsrecht, onderteken het manifest.
Toch krijgen veel kinderen deze hulp niet. Tot wel 85% van de kinderen die in een conflict gewond raken, sterft voordat iemand hen medische hulp kan bieden. En zelfs als kinderen een zorginstelling bereiken, ontbreekt het veel zorgverleners aan de gespecialiseerde opleiding, kennis en het zelfvertrouwen die nodig zijn om hen te behandelen.
Van spoedeisende zorg naar structurele bescherming
Stel je een ander scenario voor dan het hierboven geschetste beeld. Je bevindt je in een tent, een kelder of een gebombardeerd ziekenhuis. Het kind wordt zonder enige waarschuwing door de ouders binnengedragen. Je beschikt over beperkte middelen. Je personeel is onervaren. Je hebt nog nooit eerder zulke verwondingen gezien.
Een maand geleden, toen je naar bed ging, was je huisarts, en toen je ’s ochtends wakker werd, was je land in oorlog. Nu behandel je verwondingen als gevolg van conflicten.
De kans dat dat kind het overleeft of sterft, wordt bepaald door de kennis, ervaring, opleiding en middelen die beschikbaar zijn voor de mensen die zich in de frontlinie van deze dodelijke conflicten bevinden.
Door een samenwerking met Save the Children, Imperial College London en een groot aantal medische en operationele deskundigen zorgen we ervoor dat clinici die in conflictgebieden werken, over de middelen beschikken die ze nodig hebben om kinderen de beste overlevingskansen te bieden. We moeten medisch personeel en gemeenschappen voorzien van de kennis, vaardigheden, mentale veerkracht en faciliteiten om de zwaarst gewonde kinderen ter wereld te verzorgen.
Maar het verbeteren van de behandeling is slechts een deel van de oplossing. Kinderen zouden in de eerste plaats niet aan deze dodelijke wapens mogen worden blootgesteld.
Alle conflictpartijen moeten stoppen met het gebruik van explosieve wapens in bevolkte gebieden, waar kinderen wonen, spelen en naar school gaan.
En het is van cruciaal belang dat in elke fase van het conflict rekening wordt gehouden met de unieke risico’s en rechten van kinderen. Zij hebben een aparte juridische status onder het internationaal recht, met speciale beschermingsmaatregelen die hun verhoogde kwetsbaarheid erkennen. Alle staten moeten zich volledig aan het internationaal recht houden – met een kindvriendelijke interpretatie – en daadkrachtig optreden wanneer dit wordt geschonden, met diplomatieke, politieke en juridische gevolgen, zonder straffeloosheid.
Dokter Paul Reavly is specialist in pediatrische spoedeisende hulp bij het Bristol Royal Hospital for Children, voormalig medisch officier bij het Britse leger, en medeoprichter en voorzitter van het Paediatric Blast Injury Partnerschip. Lees zijn originele blog in Engels hier.
Meer weten?
Lees het rapport ‘Children and Blast Injuries’, over de verwoestende gevolgen van explosieve wapens voor kinderen.
