Humanitaire toegang: Hoe we kinderen bereiken met hulp
Het ontzeggen van humanitaire toegang is het opzettelijk blokkeren of belemmeren van de levering van levensreddende hulp aan kinderen in nood. En het aanvallen van hulpverleners. Save the Children onderzoekt continu hoe hulp toch bij kinderen kan komen. Onder meer via dialoog met strijdende partijen.
Hulpgoederen en hulpverleners staan klaar om kinderen in nood te helpen, maar de hulp kan het gebied niet in. Door blokkades, bureaucratie of aanwezigheid van mijnen. Dat is één van de meest frustrerende zaken voor een hulporganisatie. En het komt steeds vaker voor.
De impact van het weghouden van hulporganisaties is groot.
In de afgelopen twee decennia stierven meer kinderen en hun families als gevolg van ingestorte voorzieningen zoals toegang tot voedsel en medicijnen, dan dat er dodelijke slachtoffers waren door gevechtshandelingen.
Save the Children medewerkers in Beirut
Magazijn in Gaziantep
de realiteit
De huidige situatie
Het ontzeggen van humanitaire toegang heeft wereldwijd een alarmerende omvang aangenomen. Het jaarverslag van de secretaris-generaal van de Verenigde Naties (VN) over kinderen en gewapende conflicten spreekt over 8.322 geverifieerde incidenten in 2025. Het werkelijke aantal ligt hoogstwaarschijnlijk veel hoger.
Sinds 2020 is wereldwijd een toename van 90% geweest in het aantal incidenten waarbij strijdkrachten en gewapende groeperingen de burgerbevolking de toegang tot humanitaire hulp ontzegden.
Wie zit daarachter?
Opvallend is dat de incidenten waarbij humanitaire toegang wordt geblokkeerd, worden gepleegd door zowel staten als niet-statelijke gewapende groeperingen.
Diverse tactieken worden gebruikt om de humanitaire toegang tegen te gaan:
- Bureaucratie als wapen: langdurige goedkeuringsprocessen, kaders voor terrorismebestrijding die humanitair werk als verdacht beschouwen;
- Aanvallen op hulpverleners: meer dan 1.000 doden tussen 2023 en 2025, staten zijn nu de belangrijkste daders;
- Opzettelijke uithongeringstactieken: acute voedselonzekerheid in Gaza en Soedan, waarbij kinderen de hoogste prijs betalen.
Wat zijn de gevolgen voor kinderen?
Wanneer hulp kinderen niet kan bereiken, reiken de gevolgen verder dan honger en verwondingen: het stelt hen bloot aan ernstige schendingen en ondermijnt hun overlevingskansen.
Humanitaire toegang staat zwaar onder druk in complexe crises zoals in Soedan, Gaza en Congo.
Waarom komt de hulp niet aan?
Er zijn allerlei redenen waarom hulp kinderen niet kan bereiken. Uit onderzoek van Save the Children blijkt dat het zelden voorkomt dat een groepering principieel tegen hulp is. Het heeft eerder te maken met politieke versnippering, machtsstrijd en bureaucratie.
Wat is de oplossing?
Praten met strijdende partijen lijkt de beste manier te zijn om toch toegang te verkrijgen, en dat wordt nog te weinig door regeringen gedaan. Het zijn met name NGO’s die in gesprek gaan met de partijen in een conflict. Humanitaire toegang is een fundamenteel recht onder het internationaal humanitair recht. Kinderen in nood moeten kunnen worden geholpen.
Wat doet Save the Children?
Save the Children is het jaar rond bezig om samen met eigen en externe experts naar ingangen te kijken om levensreddende hulp te kunnen leveren aan kinderen in nood, zoals schoon water, voedsel en medische zorg.
Transport van Save the Children met medische benodigdheden