Alle kinderen op Taalschool Westland in De Lier delen dezelfde ervaring. Ze namen gedwongen afscheid van hun huis, hun land en van mensen van wie ze houden. Marregien Groenheide werkt op de taalschool als intern begeleider en kwaliteitscoördinator. Ook geeft zij TeamUp-sessies en volgde ze dit voorjaar het Expert Traject van TeamUp op School, waardoor Marregien straks ook haar collega's kan opleiden tot TeamUp facilitator. Wat betekent haar werk?
Sommige kinderen hebben veel gezien, andere minder, maar voor allemaal gelden dezelfde principes; ze zijn allemaal losgerukt van hun thuis en hebben mensen moeten achterlaten.
Als intern begeleider draagt Marregien de verantwoordelijkheid voor de leerlingzorg. Sommige kinderen hebben nog nooit een school van binnen gezien, voor hen is de stap naar het Nederlandse onderwijs dan ook extra groot. Het zijn kinderen die vaak niet alleen een nieuwe taal moeten leren, maar ook veel hebben meegemaakt en hun weg moeten vinden in een volledig nieuwe omgeving. “Sommige kinderen hebben veel gezien, andere minder, maar voor allemaal gelden dezelfde principes; ze zijn allemaal losgerukt van hun thuis en hebben mensen moeten achterlaten.” Op school is er dan ook veel aandacht voor het samenleven van alle culturen en achtergronden, vertelt Marregien. “Dat we met elkaar verdraagzaam zijn. Dat iedereen er mag zijn, iedereen is welkom; dat je, ook al zijn je landen in oorlog, bij ons op school veilig bent en jezelf kan zijn.”
Leren door te doen
Toen de school op zoek ging naar een passende invulling van burgerschapsonderwijs, bleek dat veel programma’s sterk leunen op taal. Voor hun doelgroep is dat een uitdaging, omdat er dan een hele groep kinderen die de Nederlandse taal nog niet voldoende beheerst, tussen wal en schip zou raken. Vanwege het non-verbale karakter bleek TeamUp juist toegankelijk voor kinderen die de Nederlandse taal nog niet beheersen. “Juist door de energie, de weinige taal, de routines en de vaste lijnen binnen TeamUp die veiligheid geven, die rust geven. Vanaf dag één kunnen ze daarin gewoon meedraaien.”
Door de routines heb je houvast. Alles wordt elke week herhaald, je weet hoe de les verloopt en je weet ook dat er een time-out is waar je even kan zitten.
“Het is leren door te doen. Meedoen en even niet na hoeven te denken,” vertelt Marregien. Kinderen hoeven niet eerst alles te begrijpen voordat ze kunnen deelnemen. Door de vaste routines, herhaling en duidelijke structuur krijgen de kinderen steeds meer door wat de bedoeling is. Die herhaling helpt kinderen om steeds beter te begrijpen hoe je met elkaar omgaat en hoe je het oplost als het even niet goed gaat.
“Door de routines heb je houvast. Alles wordt elke week herhaald, je weet hoe de les verloopt en je weet ook dat er een time-out is waar je even kan zitten. Die time-out hebben wij overigens omgedoopt tot time-in, omdat we kinderen niet het gevoel willen meegeven dat ze ergens buiten staan. Ze blijven erbij horen.”
Spel als ingang voor verandering
Een van de momenten die Marregien het meest is bijgebleven tijdens TeamUp, gaat over een jongen van 8 uit Syrië. “Hij was gewend altijd buiten met andere jongens te zijn en had nog nooit onderwijs gevolgd. Conflicten loste hij regelmatig fysiek op met slaan en duwen. Tijdens de eerste TeamUp-sessies ging hij helemaal los,” vertelt Marregien. In plaats van hem buiten het spel te houden, kreeg hij tijdens TeamUp steeds opnieuw de kans om te kijken hoe andere kinderen samenwerken en met elkaar omgaan. Door samen te kijken en aan te wijzen hoe anderen bezig waren, konden we snel zijn gedrag bijsturen. Hij moest zijn gedrag wel aanpassen om mee te kunnen blijven doen, dus hij kreeg daardoor een goede stimulans om zijn gedrag te veranderen en te leren hoe hij wel met anderen om kon gaan. Dat is één van de mooiste voorbeelden. "Ik was verbaasd over de snelheid waarmee het dus werkt.”
TeamUp verbindt
Via het Expert Traject volgde Marregien dit voorjaar vier opleidingsdagen om TeamUp-trainer te worden. Ze was al eerder geschoold tot TeamUp facilitator. Omdat ze TeamUp zo leuk vindt en ziet dat het werkt, wilde ze meer weten over de achtergrond ervan. “Ik vind dat je TeamUp goed moet inzetten vanaf het begin en door zelf trainer te worden geeft mij dat een voordeel in het bijhouden en sturen van de kwaliteit van TeamUp.” Het trainerschap is voor Marregien tweeledig: “Aan de ene kant het scholen van mezelf en daarnaast zorgen dat we het voor de kinderen goed doen, want daar doen we het allemaal voor.”
Dat is dus wat er bij de kinderen ook gebeurt; door de activiteiten maak je heel snel een connectie met anderen. Dat vond ik echt een eye opener.
Tijdens de opleidingsdagen ontdekte ze hoe snel verbinding ontstaat wanneer mensen samen activiteiten ondernemen. "Opvallend was hoe snel je mensen leert kennen als je samen activiteiten onderneemt. Binnen een halve dag ben je al vertrouwd met elkaar. Door de spellen van TeamUp raak je elkaar aan, je zet je handen tegen elkaar, je gaat in een kring staan. Als je samen een brug bent en je glimlacht naar elkaar, dan heb je meteen al iets van een band. Dan is er verbinding. Dat is dus wat er bij de kinderen ook gebeurt; door de activiteiten maak je heel snel een connectie met anderen. Dat vond ik echt een eye opener.”
TeamUp leeft verder dan de sessies
Voor de toekomst hoopt Marregien dat TeamUp niet alleen zichtbaar blijft tijdens de sessies, maar steeds meer onderdeel wordt van het dagelijkse onderwijs. "Ik hoop vooral de kleine dingen terug te zien in de school. Dat ik een routine zie om de groep bij elkaar te krijgen. Dat leerkrachten ervoor kiezen om elke dag iets van TeamUp mee te nemen in de klas.” Volgens haar kunnen juist die kleine momenten bijdragen aan meer verbinding, samenwerking en een positieve groepsdynamiek.
TeamUp is meer dan alleen voor kinderen met een vluchtachtergrond. Het biedt iedere school handvatten om kinderen te leren samenwerken, met elkaar om te gaan en conflicten op te lossen. Het geeft zoveel plezier, dus ga er gewoon voor!
Meer dan een spel
Als Marregien één boodschap mag meegeven aan scholen die nog twijfelen over TeamUp, dan is het dat TeamUp veel breder inzetbaar is dan vaak wordt gedacht.
"TeamUp is meer dan alleen voor kinderen met een vluchtachtergrond. Het biedt iedere school handvatten om kinderen te leren samenwerken, met elkaar om te gaan en conflicten op te lossen. Het geeft zoveel plezier, dus ga er gewoon voor!”
