Onderzoek: kinderen op de vlucht in Italië uitgebuit, bedreigd en misbruikt

Het aantal alleenreizende kinderen dat aankomt in Italië is in 2016 meer dan verdubbeld, blijkt uit cijfers van de Italiaanse regering. Ze gaan op reis om aan oorlog, honger en geweld te ontsnappen, maar worden eenmaal in Italië vaak slachtoffer van misbruik, geweld en verkapte slavernij. In de eerste helft van 2016 kwamen ruim 10.500 alleenreizende minderjarige migranten aan in Italië. Dat is twee keer zoveel als in dezelfde periode vorig jaar en bijna net zoveel als in heel 2015.

De cijfers van de Italiaanse overheid vallen samen met het rapport ‘Kleine Onzichtbare Slaven’ van Save the Children, dat de brute tactieken van mensenhandelaren in Italië aankaart. Kinderen en jonge vrouwen worden de prostitutie of dwangarbeid in gedwongen om hun reis af te betalen. Het bedrag kan oplopen tot 50.000 euro.

De organisatie ontdekte dat meisjes zo jong als 13 jaar uit landen als Nigeria en Roemenië naar Europa gelokt worden, soms door hun eigen vriendjes of leraren. Ze denken dat ze in de kinderopvang of als serveerster gaan werken, maar worden de prostitutie in gedwongen. Ze moeten letterlijk een plekje op straat huren om zichzelf te verkopen en worden mishandeld, misbruikt en bedreigd.

Om er zeker van te zijn dat de meisjes -vooral uit Nigeria- hun ‘schulden’ terugbetalen, bedreigen de mensenhandelaren de families. De meisjes zelf worden soms bedreigd met voodoo-rituelen; ze kregen te horen dat als ze zouden ontsnappen, ze krankzinnig zouden worden of dood zouden neervallen.
Jessica* uit Nigeria was 17 toen haar vriendje haar overhaalde naar Italië te gaan. Ze wist niet dat ze de prostitutie in moest. “Op een dag belde ik de zus van mijn vriend. Ze zei dat ik hun familie 50.000 euro moest betalen voor mijn reis. Mijn tante werd bedreigd en mijn zusje was in elkaar geslagen. Ze dreigden met voodoo en ik was bang.”

Waar de meerderheid van de meisjes de seksindustrie in moet, worden jongens aan het werk gezet o hun ‘schuld’ af te betalen, of ze worden ingezet voor diefstal en drugshandel. In Rome moeten Egyptische jongens twaalf uur per dag, zeven dagen per week auto’s wassen, voor ongeveer 2 euro per uur. Werkgevers weigeren vaak wekenlang te betalen. Soms worden de jongens slachtoffer van seksueel misbruik.

In Turijn worden de jongens doorgaans ingezet in de horeca en op bouwterreinen, waar ze tien uur per dag werken. Ze verdienen tussen de 200 en 300 euro per maand. Veel van hen krijgen te maken met geweld en misbruik door hun werkgevers.

Jorieke Streef, programmadirecteur van Save the Children in Nederland: “Het is ronduit schokkend dat in deze tijd zo veel kwetsbare kinderen in een Europees land blootstaan aan geweld, manipulatie en uitbuiting. In plaats van een beter leven te vinden, komen ze terecht in een spiraal van geweld. Dat moet stoppen.”

Geen enkel kind hoort in verkapte slavernij te leven, aldus Streef. “De Italiaanse regering heeft maatregelen genomen om slachtoffers van kinderhandel beter te beschermen, maar kan het niet alleen. Overheden in heel Europa moeten meer doen om kinderen te beschermen.” Eerder dit jaar maakte Europol bekend dat minstens 10.000 alleenreizende minderjarige migranten in Europa van de radar waren verdwenen – en vermoedelijk meer.

Teams van Save the Children zijn altijd aanwezig als een boot met migranten aankomt in Sicilië. Ze staan kinderen en hun families bij, onder meer met juridisch advies. Save the Children heeft opvangcentra voor alleenreizende kinderen in Rome, Milaan en Turijn, waar ze taalles en juridisch advies krijgen en waar ze beschermd worden. Verder opende de organisatie een hulplijn om migrantenkinderen bij te kunnen staan.

In Nederland verbleven tot 26 juli 2016 1.284 alleenreizende minderjarige migranten in in officiële opvanglocaties. Op een aantal van die locaties verzorgt Save the Children samen met WarChild en Unicef programma’s voor kinderen. Onder de noemer TeamUp kunnen kinderen op vaste tijden onder begeleiding van speciaal opgeleide vrijwilligers spelen en ontspannen, en zich weer onbezorgd kind voelen.